"Er is een dunne lijn tussen nog doorgaan en je nalatenschap beïnvloeden" - Wayne Mardle ziet Peter Wright en Raymond van Barneveld worstelen met zichzelf

Wayne Mardle was onlangs aanwezig bij de US Darts Masters in de iconische Madison Square Garden in New York. De voormalig topdarter en huidige analist sprak openhartig over de groei van de sport, de kloof tussen regio’s, de opkomst van nieuwe sterren en de mentale valkuilen van het profcircuit.

Voor Wayne Mardle was het zijn eerste echte bezoek aan New York, en dat liet indruk achter. “Het is mijn eerste keer echt hier, wat eigenlijk gek is,” vertelt hij. “Ik ben wel eens overgestapt voor een vlucht, bijvoorbeeld richting Connecticut, maar dan heb je een paar uur en doe je wat rondlopen. Dit is anders. Het is vermoeiend, echt vermoeiend, maar ik geniet ervan.”

De dartslegende was zichtbaar onder de indruk van de locatie waar darts werd gespeeld: Madison Square Garden. “Je krijgt er op tv wel een beeld van, maar het is een fantastische arena. Het ziet er allemaal heel stijlvol uit, de sfeer is geweldig en het is veel intiemer dan ik had verwacht. Dat vind ik mooi. En zelfs de opkomst van spelers is anders: ze komen van de zijkant in plaats van een lange walk-on. Daardoor worden fans veel meer betrokken.”

Het gesprek verschoof al snel naar de ontwikkeling van darts in Noord-Amerika, zeker na de recente overwinning van Adam Sevada in het North American Championship. Mardle is duidelijk: talent is er, maar het niveauverschil met Europa blijft groot. “Sevada was gewoon de beste,” zegt hij. “Maar om echt beter te worden, moet je structureel tegen de beste spelers spelen.”

Hij verwijst naar eerdere voorbeelden uit de dartswereld: “Damon Heta, Simon Whitlock, John Part – allemaal moesten ze naar het Verenigd Koninkrijk om beter te worden. Dat is geen keuze, dat is noodzaak als je de top wil bereiken.”

Volgens Mardle is dat precies het probleem voor spelers uit Amerika en Canada. “Je kunt niet pendelen en denken dat je vanzelf beter wordt. Je moet je Tour Card halen en op dat circuit spelen. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Niet iedereen wil fulltime prof worden. Sommigen proberen het gewoon.”

De PDC zet steeds sterker in op internationale groei, onder andere via samenwerkingen met zenders zoals ESPN. Mardle ziet dat als een cruciale stap, maar waarschuwt voor te hoge verwachtingen. “Als je één of twee procent van de Amerikaanse sportmarkt kunt pakken, is dat al gigantisch,” legt hij uit. “Maar dat kost tijd. Heel veel tijd.”

Hij verwijst naar de geschiedenis van darts in het Verenigd Koninkrijk: “Toen darts in 1994 op Sky Sports kwam, explodeerde het niet meteen. Dat duurde tot rond 2005 met de Premier League. Dat is tien jaar groei. Waarom zou het nu sneller gaan?”

Volgens Mardle kan sociale media het proces versnellen, maar geen wonderen verrichten. “Misschien gaat het iets sneller, maar dit is geen overnight succesverhaal. Als darts echt voet aan de grond krijgt in de VS, dan praten we over iets enorms.”

Een belangrijk thema in het gesprek was de veranderende structuur van de PDC Tour en de toenemende druk op spelers. “Vroeger kwamen spelers gewoon even meedoen,” zegt Mardle. “Nu niet meer. Iedereen met een PDC Tour Card kan winnen. Er zijn geen makkelijke wedstrijden meer.”

Dat heeft grote gevolgen voor de gevestigde namen zoals Dave Chisnall, Peter Wright en Michael Smith. "Als je net iets uit vorm bent, verlies je meteen. En als je belangrijke toernooien mist, zoals de Matchplay of het Grand Prix, loop je direct achter. En dan worden de punten en het geld steeds verder uit elkaar getrokken.”

Mardle spreekt uit ervaring: “Ik heb dat zelf meegemaakt. Als je vertrouwen weg is, begin je te denken: iedereen wil mij in de loting. Dat vreet aan je. Je gaat paniek spelen en verliest wedstrijden die je normaal nooit zou verliezen.”

Volgens Mardle is het moeilijk om een negatieve spiraal te doorbreken zodra die eenmaal begint. “Eén misser is nog te herstellen. Maar twee of drie grote missers achter elkaar? Dan wordt het echt lastig. Je raakt achter op de rest en dan wordt het alleen maar erger.”

Hij benadrukt dat de mentale druk in darts vaak wordt onderschat. “Het gaat niet alleen om kwaliteit, maar om vertrouwen. En als dat weg is, speel je niet meer vrij.”

Een gevoelig onderwerp is de positie van grote namen zoals Peter Wright en Raymond van Barneveld, die volgens Mardle mogelijk moeite hebben om hun topvorm te behouden. “Het zijn legendes van de sport, dat staat buiten kijf,” zegt hij. “Maar er is een dunne lijn tussen nog doorgaan en je nalatenschap beïnvloeden.”

Hij is kritisch maar respectvol: “Ik wil ze herinneren zoals ze op hun best waren. Niet als spelers die worstelen om zich te kwalificeren.”

Toch begrijpt hij hun situatie: “Als je het nog leuk vindt, is dat het belangrijkste. Maar het is moeilijk als je niet meer kunt concurreren. Uiteindelijk moet iedereen dat moment zelf kiezen.”

Over Michael van Gerwen is Mardle optimistischer. Volgens hem is er nog altijd een topniveau aanwezig, al is het minder consistent. “Zijn absolute top is er niet elke week, maar als hij zijn A-game haalt, kan hij nog steeds iedereen verslaan.”

Wel ziet hij een duidelijke zwakte: "Zijn dubbels – vooral 32 en 72 – zijn cruciaal geworden. Als die niet vallen, wint hij niet. Maar als ze wel vallen, loopt hij weg van iedereen.”

Ook Luke Littler komt ter sprake, en Mardle ziet een nieuwe mentaliteit bij de jongere generatie. “Hij denkt heel bewust na over planning en belasting. Hij kiest zijn toernooien. Dat is slim. Hij zal dit jaar in het najaar één groot doel hebben en dat is het winnen van het EK Darts, de enige major die nog ontbreekt op zijn palmares."

Volgens Mardle verandert de Pro Tour daardoor van karakter. “Voor de top is het minder belangrijk geworden. Maar voor de rest van het veld is het nog steeds essentieel om zich te plaatsen voor majors.”

Het meest opvallende standpunt van Mardle gaat over de toekomst van de sport en mogelijke aanpassingen in het systeem. Hij verwacht dat de PDC zal ingrijpen om de commerciële waarde van grote toernooien te beschermen. “Je moet je product beschermen. En het product is de elite.”

Hij is duidelijk: “De Premier League is niet voor de nummer 70 van de wereld. Het is voor de besten. En eerlijk gezegd: mensen willen Luke Littler en Michael van Gerwen zien, niet de nummer 109 tegen de nummer 107.”

Volgens Mardle is het logisch dat de organisatie het systeem zal aanpassen: “Barry Hearn en Matt Porter zijn slimme mensen. Als het nodig is, veranderen ze de regels. Dat gaat gebeuren, vroeg of laat.”

Tot slot benadrukt Mardle dat de internationale groei van darts indrukwekkend is, maar geduld vereist. “Het kan een van de grootste deals ooit worden in darts,” zegt hij over de Amerikaanse expansie. “Maar het gaat stap voor stap. Net als vroeger in Engeland.”

Zijn conclusie is helder: “Darts groeit wereldwijd, maar het blijft een sport van geduld, structuur en vooral: de beste spelers moeten het uithangbord blijven.”