Michael van Gerwen en de World Grand Prix: waarom was dit toernooi zo lang zijn speeltuin?

In de afgelopen twee jaar is Michael van Gerwen in de eerste ronde van de World Grand Prix uitgeschakeld, en de Nederlander wil volgende week in Leicester een hattrick in die zin voorkomen. Vroeger was dat ondenkbaar voor de Green Machine. Zes World Grand Prix-titels, waaronder zijn allereerste major-titel bij de PDC in 2012.

Als nummer negen van de plaatsingslijst gaat hij maandag als meest ervaren man het gebouw binnen. Ondanks recente tegenvallers: waarom was juist dit major Van Gerwens favoriet en waarom vond hij hier zoveel succes?

De World Grand Prix was in zijn topjaren een zeer succesvol toernooi voor 'MVG', en hoewel de Nederlander de laatste jaren niet meer op het niveau zit van zijn laatste zege in 2022, blijft hij door zijn ervaring een topkandidaat. Omdat gemiddelden en first nine-cijfers lager liggen door het double-informat, is vergelijken met andere toernooien lastig. Eén statistiek verandert niet: het aantal titels. Alleen de Players Championship Finals leverden meer trofeeën op, dus Van Gerwen is duidelijk gecharmeerd van het dubbel-in dubbel-uit format.

Het jaar dat er bovenuit steekt is 2016. Met aangepaste meetwaarden vergeleken met andere majors noteerde hij zijn hoogste toernooigemiddelde ooit: 99,97, de hoogste first-9 van 119,11 en zijn gedeeld hoogste aantal 180’ers van 22. Met titels in 2012, 2014, 2016, 2018, 2019 en 2022 waren de enige jaren in de jaren 2010 waarin hij als geplaatste speler niet won: een zure finale tegen Robbert Thornoton, een kwartfinalenederlaag tegen Dave Chisnall in 2013 en een zeldzame uitschakeling in ronde één in 2017. Vijf titels in acht deelnames, en een titelpercentage van 46% in 13 deelnames: dat zegt genoeg.

Hoewel 2016 de beste prestatie was, kenden andere jaren een vergelijkbaar recept voor succes. In 2018 raakte hij in zijn openingsronde tegen Steve Lennon een opmerkelijke 85,71% op de dubbels. Dubbels moeten je bondgenoot zijn op de World Grand Prix, en Van Gerwen toont dat keer op keer.

Zijn zeges zijn hierop gebouwd. Met een gemiddelde checkout over zijn zes titels van 46,27% en een gemiddeld toernooigemiddelde van 93,47 is scoren irrelevant als je een leg niet kunt starten of afmaken. Toch vond MVG in dit major juist die synergie tussen scoren en finishen, met een first-9 van 113,16.

Kijken we dieper naar 2016, dan zie je het blauwdruk om de World Grand Prix te winnen. Nooit onder de 97 gemiddeld en met een minimale first-9 gemiddelde van minimaal 116. Scoren is, hoewel secundair in dit format, nog steeds cruciaal. Constante excellentie door de week heen en een checkout van 49,92% tonen hoe Michael van Gerwen toernooien won. Maar kan hij dit recept in 2026 kopiëren?

De meest onthullende graadmeter in de Grand Prix-geschiedenis is de first-9 gemiddelde. Het forse gat tussen Van Gerwens scores in zijn eerste drie beurten en zijn toernooigemiddelde verklaart waarom dit format hem zo uniek lag. In zijn titeljaar 2014 was de first-9 116,53 tegenover een toernooigemiddelde van 90,81.

Dat gat van 25,72 punten is het grootste dat we bij Van Gerwen zagen in een winnende campagne. Met een gemiddeld verschil over zijn zes titels van 19,68 toont het wat zijn scoring echt opleverde voordat het format het eindgemiddelde dempte. In 2016 zakte de first nine nooit onder de 116. Met 113-119 first nine-druk op tegenstanders sloeg hij toe. Hij sloopte opponenten al vóór de dubbel überhaupt ter sprake kwam. Dit structurele voordeel van scorend overwicht, verborgen in het double-informat, is de basis onder die zes titels.

Het palmares van Van Gerwen op de World Grand Prix is natuurlijk indrukwekkend, maar in hoeverre is dat een logisch gevolg van zijn seizoensvorm? De World Grand Prix-gemiddelden worden gecorrigeerd ten opzichte van andere majors door de double-in-regel, die gemiddelden drukt. Daardoor blijkt dat zijn optredens op de World Grand Prix, zelfs bij titelwinst, duidelijk onder zijn niveau op andere majors lagen. In 2019 noteerde hij op de World Grand Prix 92,03, terwijl hij op andere majors, zoals het WK waar hij kampioen werd, 103,28 haalde en zelfs hoger ging op het EK met 105,10.

De gemiddelde toernooigemiddelden over de vier grote majors in 2019 laten een kloof van 9,80 punten zien, wat suggereert dat de tegenstand op de World Grand Prix zelden top was. De World Grand Prix haalde zelden het beste in Michael van Gerwen naar boven; in elk van zijn winstjaren was er minstens één major waarin hij hoger gooide dan op de World Grand Prix, maar het toernooi beloonde zijn vorm. Hij had zijn top niet nodig, soms niet eens zijn standaard; hij had vooral een format nodig dat zijn scorend vermogen uitvergrootte, ongeacht het totaalniveau, en Van Gerwen was de beste scorer van de jaren 2010.

Zelfs in de jaren dat Van Gerwen niet won, gold hetzelfde patroon. In 2017 verloor hij in de eerste ronde van de Schot en latere halvefinalist John Henderson, en met een gemiddelde van slechts 87,64. Op het WK kwam daar bijna 20 punten bij, met 107,06. Hij won drie majors in 2017; het was de enige keer in zijn loopbaan dat de drievoudig wereldkampioen drie majors in een seizoen pakte en toch de World Grand Prix misliep.

De World Grand Prix opent de periode met een aantal ranking-major, maar zelfs op zijn seizoenspiek was de titel geen zekerheid. In 2020 noteerde hij 97,21 en verloor hij in de kwartfinale van Simon Whitlock. Zijn beste seizoenen vertaalden zich niet automatisch naar Grand Prix-succes. Hij moet de beste World Grand Prix-darts spelen, niet per se de beste algehele darts. Dat toont aan dat Grand Prix-vorm en algemene vorm grotendeels los van elkaar staan. Op zijn seizoensbest zijn, garandeerde geen World Grand Prix-zege, en het format verklaart waarom.

Met een double-in-format tellen gemiste openingsdubbels als verloren pijlen voor het leggemiddelde zonder scorebijdrage. In 2019 stond zijn gemiddelde in ronde één op 84,59, tegenover een first nine van 105,08, wat duidt op elitebezoeken vóór en na de openingsdubbel. In 2015 haalde hij de finale met een finishpercentage van 32,26%. Zijn finishpercentage van 85,71% in ronde één van 2018 leverde hetzelfde resultaat op.

Los van het uitgooien droeg Michael van Gerwens scoring hem door de rondes, en zodra de openingsdubbel viel, werd hij onstuitbaar. Maar, zoals gezegd, onstuitbaar hoefde hij niet te zijn. De formule lag in de first-9: maximale druk op de tegenstander, zeker met de dart, waardoor rivalen hun eigen openingsdubbels moesten verzilveren. Veel spelers vinden dat tempo niet en worstelen met het format. MVG profiteerde juist en weet hoe hij de beste World Grand Prix-darts vindt, ook als zijn seizoensvorm hapert. In 2026 viel Van Gerwen voor het eerst in 12 jaar uit de top vier. Hij speelt niet zijn beste darts, en met andere majors die uit zijn handen glippen, kan hij het kunstje herhalen?

De val uit de top vier leek na de World Matchplay abrupt, maar hing al even in de lucht. In zijn laatste twee optredens won de Vlijmenaar geen wedstrijd, met een gemiddelde van 88,28 over die duels, en 2024 leverde met 86,94 zijn laagste toernooigemiddelde op.

Er is geen discussie nodig over of Michael van Gerwen scorend vermogen heeft ingeleverd; zijn nieuwe worp geeft minder ritme en zijn scoring is minder constant dan op zijn piek. Hij gaat tegenstanders niet meer eenvoudig overscoren. Specifieke terugval op de World Grand Prix, terwijl hij elders nog finales haalde, laat zien dat het structurele voordeel van dit format voor hem - falende tegenstanders in het jaar en een sterke first-9 gemiddelde - is vervlogen.

Maar Michael van Gerwen verdedigt slechts £7.500. Elke pond die hij tussen nu en het WK kan verdienen, is cruciaal voor zijn ranking én zijn Premier League-selectie. Met spelers als Ross Smith die mogelijk dat Premier League-plekje grijpen, moet hij vasthouden aan wat dit jaar wél klopte. Een gemiddelde van 122,34 tegen Schindler, winnaar van Players Championship 15.

Er zijn fases geweest waarin Van Gerwens first-9 weer op het niveau uit het vorige decennia zat. Nu, de afgelopen drie maanden, is die teruggezakt naar 101,43. Wil hij deze titel pakken en zijn oude jachtterrein opnieuw tot thuis maken, dan moet de scoringskracht terug.