Terug in de Tijd - Les Wallace: van wereldkampioen in een kilt tot een leven dat volledig ontspoorde

In deze rubriek keren we regelmatig terug in de tijd met een bepaalde darter. Vandaag doen we dat met Les Wallace. Er zijn maar weinig wereldkampioenen in de dartsgeschiedenis die zo'n bijzonder verhaal hebben als Les Wallace. De Schot groeide in de jaren negentig uit tot een van de opvallendste spelers op de Lakeside, mede dankzij zijn kenmerkende kilt en zijn bijnaam 'McDanger'. In 1997 schreef Wallace geschiedenis door de BDO-wereldtitel te veroveren. Hij werd daarmee niet alleen de tweede Schotse wereldkampioen na Jocky Wilson, maar ook de eerste linkshandige speler die een wereldkampioenschap van de BDO of PDC wist te winnen.

Toch is het verhaal van Wallace veel meer dan dat van een verrassende wereldkampioen. Achter zijn grootste succes schuilde een leven dat enkele jaren later volledig zou ontsporen. Privéproblemen, het verlies van zijn kinderen, een verslaving aan alcohol en meerdere juridische problemen zorgden ervoor dat Wallace zich vrijwel volledig terugtrok uit de professionele dartswereld.

Les Wallace werd geboren op 22 februari 1962 in het Schotse Forres. Hij liet in 1993 al zien dat hij over bijzondere kwaliteiten beschikte. Tijdens de Winmau World Masters bereikte hij de finale, waarin hij het moest opnemen tegen Steve Beaton. De Engelsman was met 3-1 te sterk, maar Wallace had definitief zijn naam gevestigd. Vijf jaar later zou hij alsnog de World Masters op zijn naam schrijven door Alan Warriner-Little in de finale te verslaan.

Zijn eerste deelname aan het BDO-WK volgde in 1995. Wallace trof in de openingsronde Raymond van Barneveld, die hem met 3-2 uitschakelde. Een jaar later was de Schot al een stuk verder. Hij drong door tot de halve finales, waar titelverdediger Richie Burnett zijn opmars stopte.

Wallace leek dus langzaam maar zeker richting de absolute top te groeien. In 1997 kwam alles samen. Hij begon het WK van 1997 als ongeplaatste speler, maar zou uiteindelijk het hele toernooi op zijn kop zetten. In de eerste ronde rekende hij af met Bob Taylor. Daarna volgde een nieuwe ontmoeting met Van Barneveld, de man die hem twee jaar eerder nog had uitgeschakeld.

Dit keer was het Wallace die aan het langste eind trok. In een spannende partij versloeg hij de Nederlander met 3-2. Vervolgens waren Paul Williams en Mervyn King aan de beurt. King, destijds een van de veelbelovende namen binnen de BDO, werd in de halve finale met 5-3 verslagen. Daarmee stond Wallace voor het eerst in zijn loopbaan in de finale van het wereldkampioenschap.

Zijn tegenstander was eveneens een verrassende finalist: de Welshman Marshall James. Voorafgaand aan het toernooi had vrijwel niemand rekening gehouden met een finale tussen deze twee ongeplaatste spelers.

Wallace liet echter zien dat hij niet van plan was zijn droom te laten ontsnappen. In de finale kwam hij aanvankelijk moeilijk op gang. James pakte twee van de eerste drie sets, maar Wallace herstelde zich indrukwekkend en won vervolgens vijf sets op rij. James wist nog één set terug te pakken, maar in de negende set maakte Wallace het overtuigend af.

De Schot won de finale met 6-3 en mocht de trofee in ontvangst nemen. In de beslissende set gooide hij achtereenvolgens finishes van 96, 137 en 130. Daarmee maakte hij in stijl een einde aan de partij. Wallace noteerde bovendien in ieder van zijn vijf wedstrijden een gemiddelde van boven de dertig punten per drie darts.

Het was een historische overwinning. Wallace werd de tweede Schot die wereldkampioen werd, na de legendarische Jocky Wilson. Daarnaast schreef hij geschiedenis als de eerste linkshandige speler die de BDO- of PDC-wereldtitel wist te winnen.

Zijn opvallende verschijning maakte het plaatje compleet. Wallace stond niet alleen bekend om zijn prestaties, maar ook om zijn Schotse kilt waarmee hij regelmatig op het podium verscheen. Het leverde hem een uniek imago op in een tijd waarin darts steeds populairder werd.

Een wereldtitel winnen is moeilijk. Die titel verdedigen blijkt vaak nog lastiger. Wallace ondervond dat direct. Tijdens het WK van 1998 was hij als achtste geplaatst en dus een van de spelers van wie veel werd verwacht. In de tweede ronde stond hij tegenover Steve Beaton, uitgerekend de man tegen wie hij in 1993 de World Masters-finale had verloren.

Opnieuw trok Beaton aan het langste eind. Wallace verloor met 3-2 en moest zijn wereldtitel al vroeg weer afstaan. Het toernooi werd uiteindelijk gewonnen door Raymond van Barneveld, die daarmee zijn eerste wereldtitel veroverde.

Wallace wist zich later dat jaar wel te revancheren. Tijdens de World Masters bereikte hij opnieuw de finale. Daar versloeg hij Alan Warriner-Little met 3-2. Daarmee had Wallace binnen korte tijd zowel de wereldtitel als de World Masters op zijn palmares staan. Hij behoorde tot een select gezelschap spelers dat beide prestigieuze titels wist te winnen.

Aan het dartbord leek Wallace dus nog altijd een speler van wereldklasse. Buiten de baan begon zijn leven echter steeds meer problemen te kennen. In 1999 werd zijn privéleven zwaar getroffen. Wallace en zijn partner Carol verloren hun premature tweeling, die slechts vier dagen oud werd. Het tragische verlies had enorme gevolgen voor hun relatie. Uiteindelijk liep die stuk en Wallace begon steeds meer alcohol te drinken.

Zijn professionele dartsloopbaan raakte daardoor steeds verder op de achtergrond. Tijdens het WK van 1999 kreeg Wallace opnieuw Raymond van Barneveld tegenover zich. De Schot kwam dichtbij een overwinning en kreeg zelfs darts voor de wedstrijd, maar wist die kans niet te benutten. Van Barneveld won opnieuw met 3-2.

In 2000 kwam Wallace voor de laatste keer in actie op het BDO-WK. Hij verloor in de eerste ronde met 3-0 van Ritchie Davies. Daarna verdween hij grotendeels uit het professionele circuit.

Wallace kreeg in de jaren daarna bovendien te maken met verschillende juridische problemen. In 1996 was hij al veroordeeld wegens rijden onder invloed, rijden zonder verzekering en het niet stoppen. Hij kreeg een boete en werd voor twaalf maanden uit het verkeer geweerd.

In 2001 volgde een veel zwaardere veroordeling wegens gevaarlijk rijgedrag. Wallace kreeg een gevangenisstraf van vier maanden en mocht drie jaar lang niet rijden. In hetzelfde jaar kreeg hij bovendien een voorwaardelijke gevangenisstraf omdat hij een bedrag van ruim 778 pond aan gemeentelijke belastingen niet had betaald.

De man die enkele jaren eerder nog £38.000 had verdiend met het winnen van het wereldkampioenschap, bevond zich daarmee in een totaal andere werkelijkheid.

Toch bleek Wallace zijn liefde voor darts nooit volledig kwijt te raken. In 2004 won hij nog de Hampshire Open. Ook jaren later bleef hij af en toe proberen terug te keren.

In 2006 verscheen hij opnieuw voor televisiepubliek tijdens een Legends-wedstrijd tegen Bobby George, voorafgaand aan de finale van de World Darts Trophy. Het was een opvallend moment voor een speler die inmiddels grotendeels uit beeld was verdwenen.

Maar de grootste verrassing kwam in 2012. Op 49-jarige leeftijd verscheen Wallace bij de PDC Q-School. Tegen alle verwachtingen in slaagde de voormalige wereldkampioen erin een PDC Tour Card te bemachtigen. Hij eindigde als 23ste in de Q-School Order of Merit en kreeg daarmee een tweejarig ticket voor het professionele circuit. Een grote comeback werd het uiteindelijk niet. Na twee jaar verloor Wallace zijn Tour Card weer.

In 2022 maakte Wallace opnieuw zijn opwachting in de dartswereld, ditmaal op de World Seniors Darts Tour. Hij verloor op het senioren-WK met 3-2 van John Walton. Ook op de World Seniors Masters kwam hij in actie en daar haalde hij zelfs de kwartfinales, waarin Phil Taylor te sterk bleek.

Het verhaal van Les Wallace blijft daarmee een van de meest aangrijpende hoofdstukken uit de geschiedenis van het darts. Hij had alles wat een sporter kan dromen: een wereldtitel, een World Masters-titel, historische records en een iconische uitstraling. Maar juist na zijn grootste overwinning begon een periode waarin zijn privéleven volledig instortte.

Dat maakt zijn wereldtitel van 1997 misschien nog bijzonderder. In een tijdperk met grote namen als Richie Burnett, Steve Beaton en Raymond van Barneveld wist een ongeplaatste Schot zich door een loodzwaar deelnemersveld heen te slaan. Hij versloeg Van Barneveld, schakelde Mervyn King uit en liet Marshall James in de finale achter zich.