James Wade behoort inmiddels al bijna twee decennia tot de absolute wereldtop van het darts, maar de Engelsman blijft zichzelf vooral zien als de voormalige automonteur uit Aldershot die toevallig van zijn hobby zijn beroep maakte. In aanloop naar de
US Darts Masters in New York blikte 'The Machine' terug op zijn terugkeer op de World Series en sprak hij openhartig over zijn vorm, zijn veranderde imago en het gezinsleven dat tegenwoordig minstens zo belangrijk is als zijn carrière.
Na een afwezigheid van enkele jaren maakt Wade opnieuw deel uit van de World Series of Darts. De uitnodiging voor
US Darts Masters in New York voelt voor de voormalig majorwinnaar als een bevestiging dat hij nog altijd tot de top behoort.
"Het is leuk om hier weer te zijn",
vertelt Wade. "Het is alweer een tijdje geleden dat ik zo'n lange vlucht heb gemaakt, dus ik ben wel een beetje moe. Volgens mij is het ongeveer vier jaar geleden dat ik hier voor het laatst was, maar ik kijk er echt naar uit."
Wade was er al bij toen de PDC voor het eerst neerstreek in New York. Hij is benieuwd hoeveel de sport sindsdien is gegroeid in de Verenigde Staten. "Ik ben vooral benieuwd hoe het publiek zich heeft ontwikkeld. Toen we hier de eerste keer kwamen, was het allemaal nog vrij rustig. Mensen wisten niet goed wat ze moesten doen of hoe ze zich moesten gedragen."
Daar heeft hij inmiddels wel een duidelijke wens bij. "Hopelijk hebben ze ondertussen genoeg televisie gekeken en weten ze hoe darts werkt. Ze hoeven niet álle lessen over te nemen", lacht Wade. "Maar op de juiste momenten juichen zou wel prettig zijn. En lekker meedoen met de sfeer."
"Ik vond dat ik eerder een uitnodiging had verdiend"
De terugkeer op de World Series voelt voor Wade als een beloning voor zijn prestaties van de afgelopen seizoenen. Tegelijkertijd steekt hij niet onder stoelen of banken dat hij zich eerder al gepasseerd voelde.
"Het is goed om er weer bij te zijn. Ik denk dat ik de afgelopen jaren genoeg heb laten zien om dit te verdienen. Eerlijk gezegd dacht ik dat ik een paar jaar geleden ook al uitgenodigd zou worden, maar ik ben vooral dankbaar dat ik nu weer onderdeel ben van de World Series."
Dat betekent niet dat hij geen teleurstelling voelde toen zijn naam ontbrak. "Als ik niet word uitgenodigd, probeer ik het positief te bekijken. Dan kan ik thuis zijn bij mijn vrouw en kinderen. Daarna hebben we ruzie en sturen ze me weer weg", grapt hij.
Toch zit daar ook een serieuze ondertoon onder. "Als je een goed jaar hebt gehad en je ziet spelers die minder hebben gepresteerd wél uitgenodigd worden, dan voelt dat eerlijk gezegd als een schop tussen je benen. Maar zo werkt de sport nu eenmaal. De organisatie moet keuzes maken die volgens hen het beste zijn voor hun evenement. Als ik daar niet in pas, is dat jammer voor mij."
Hoewel Wade dit seizoen opnieuw meerdere finales en halve finales bereikte, is hij kritisch op zijn eigen prestaties. Juist die zelfkritiek is iets wat hem al zijn hele carrière kenmerkt. "De laatste drie maanden ben ik een beetje lui geweest. Daarvoor speelde ik eigenlijk goed. Ik haalde drie finales, behoorlijk wat halve finales en stond regelmatig ver in grote toernooien."
Volgens Wade ontbreekt slechts een klein detail. "Ik doe niet veel verkeerd, maar ik doe het nét niet helemaal goed. We gaan nu de tweede helft van het seizoen in en dan moet ik die toewijding weer terugvinden."
Ook richting de World Matchplay is hij opvallend eerlijk over zijn huidige niveau. "Natuurlijk zou ik die titel graag nog een keer winnen. En ik denk ook dat dat de komende jaren gaat gebeuren. Maar op dit moment weet ik niet of ik in mijn beste vorm verkeer."
De oorzaak ligt volgens hem deels bij zichzelf. "Thuis waren er allerlei kleine dingen waardoor mijn ritme wat werd verstoord. Niets ernstigs, maar wel genoeg om excuses te hebben om niet te trainen."
En juist dat merkt hij direct. "Als ik een uur tot twee uur per dag niet train wanneer er geen toernooien zijn, merk ik dat meteen. Ik ben ouder geworden en dan word je gewoon wat sneller roestig. Ik moet dus weer serieus gaan oefenen."
Wade was dit jaar runner-up op de UK Open.
"Darts is ook een soort pantomime"
De laatste tijd valt op dat Wade zich op sociale media veel toegankelijker opstelt dan voorheen. Regelmatig verschijnen video's met zijn vrouw Samantha en hun kinderen, iets wat jarenlang vrijwel ondenkbaar leek.
Volgens Wade is dat een bewuste keuze. "Ik denk dat het goed is om mensen te laten zien dat darts ook een soort pantomime is. Op televisie zie je maar een klein deel van wie iemand werkelijk is."
Hij doelt daarbij op de manier waarop televisie-uitzendingen spelers soms neerzetten. "Afhankelijk van welke beelden worden gekozen en vanuit welke camerahoeken je wordt gefilmd, krijg je niet altijd de meest vriendelijke versie van iemand te zien."
Daarom besloot hij een stukje van zijn privéleven te delen. "Ik wil mensen laten zien dat ik niet altijd dat monster of die chagrijnige man ben." Vervolgens kan hij een glimlach niet onderdrukken. "Nou ja... vaak genoeg wel. Ik ben inmiddels in de veertig, dus een beetje chagrijnig hoort gewoon bij mijn karakter."
Toch vindt hij het prettig dat supporters tegenwoordig ook een andere kant van hem leren kennen. "Het is eigenlijk best leuk om mensen wat meer mee te nemen in wie ik echt ben."
Waar darts jarenlang vrijwel zijn hele leven bepaalde, draait tegenwoordig veel om zijn gezin. Zijn zoons Arthur en Alf groeien snel op, al probeert Wade hen nog enigszins weg te houden van de professionele dartswereld. "We proberen ze er niet té veel bij te betrekken, maar ze beginnen natuurlijk steeds meer te begrijpen."
Dat levert soms grappige momenten op. "Op school noemen veel kinderen mij niet gewoon James. Ik ben 'James Wade, de darter'. Blijkbaar kijken veel vaders daar thuis darts."
Net als veel andere vaders is Wade inmiddels ook fanatiek bezig met voetbalplaatjes sparen. "Dat brengt je weer even terug naar je eigen jeugd. Toen ik klein was, was ik al blij als ik af en toe een zakje stickers kreeg."
Nu pakt hij het iets groter aan. "Ik ben vastbesloten dat Arthur zijn stickeralbum vol krijgt. Daarom heb ik twee grote dozen stickers gekocht. Mijn vrouw vond dat geen goed idee, maar ik heb het toch gedaan. Volgens mij zijn we bijna klaar."
Voetbal is nooit echt een favoriete sport van Wade geweest, maar dankzij zijn gezin heeft hij zich er noodgedwongen toch wat meer in verdiept. "Voetbal is eigenlijk helemaal niet mijn ding. Arthur vindt het geweldig, Alf ook en Samantha kijkt ook graag."
Dus blijft er weinig keuze over. "Ik ga gewoon mee op die reis. Ik begrijp voetbal inmiddels beter dan vroeger. Ik ben nog steeds geen enorme liefhebber, maar ik toon wel interesse."
Dat blijkt ook uit de hoeveelheid wedstrijden die hij inmiddels heeft gezien. "Ik heb de afgelopen achttien maanden meer voetbal gekeken dan in de veertig jaar daarvoor."
Van automonteur naar Madison Square Garden
Misschien wel het meest openhartig wordt Wade wanneer het gesprek over zijn eigen carrière gaat. Zijn beeltenis prijkt inmiddels op reclameborden rond Madison Square Garden en Times Square, maar dat blijft voor hem onwerkelijk. "Het blijft vreemd. Ik ben nog steeds die jongen die vroeger aan auto's sleutelde."
Dat hij tegenwoordig de wereld over reist om darts te spelen, blijft soms moeilijk te bevatten. "Ik verdien mijn geld met iets wat ooit gewoon een hobby was." Niet iedereen geloofde daar aanvankelijk in. "Sommige familieleden vonden het in het begin tijdverspilling. Ook mensen in de kroegen waar ik speelde dachten er zo over."
Juist daarom blijft hij met beide benen op de grond. "Probeer je eens voor te stellen dat je als mobiele automonteur werkt en ineens betaald krijgt om darts te spelen. Dat blijft ontzettend vreemd."
Hoewel sommige spelers volop genieten van de aandacht die de sport tegenwoordig met zich meebrengt, voelt Wade zich daar minder prettig bij. "Sommige jongens omarmen dat leven volledig. Ze mengen zich met bekende sporters en beroemdheden. Dat past bij hen." Voor hem ligt dat anders. "Ik voel me daar soms wat ongemakkelijk bij. Ik doe gewoon mijn ding."
Dat de dartsport de afgelopen twintig jaar gigantisch is veranderd, staat volgens Wade buiten kijf. Toch ziet hij ook verbeterpunten. "In sommige opzichten is darts enorm gegroeid. In andere opzichten denk ik juist: waarom zijn we daar nog niet verder mee?"
Toch overheerst vooral bewondering. "Het blijft bijzonder welke mensen de sport aantrekken, op welke plekken we mogen spelen en hoeveel landen darts tegenwoordig willen uitzenden."
Hij had zich dat vroeger nooit kunnen voorstellen. "Dat zoveel omroepen, platforms en televisiezenders darts willen laten zien, is eigenlijk best bizar."