"In de ochtend een gootsteen repareren, en 's avonds als een WWE-superster aangekondigd worden op het WK" - Dan Dawson over het contrast dat darts zo bijzonder maakt

Wie darts nog altijd afdoet als een kroegspel, heeft de ontwikkeling van de sport in de afgelopen jaren volledig gemist. Wat ooit begon als een relatief kleinschalige sport is uitgegroeid tot een wereldwijd entertainmentfenomeen. Miljoenen televisiekijkers volgen de grootste toernooien, terwijl zalen in heel Europa binnen enkele minuten uitverkopen. Fans verschijnen verkleed, zingen onafgebroken en zorgen voor een sfeer die in de sportwereld nauwelijks een gelijke kent.

Dat succes beperkt zich inmiddels niet langer tot Europa. Met een nieuwe mediaovereenkomst tussen de PDC en ESPN zet het professionele darts een belangrijke stap richting de Amerikaanse markt. Tijdens de afgelopen World Matchplay werd het volledige toernooi via ESPN+ uitgezonden, terwijl de finale zelfs live te zien was op ESPN2. Voor de PDC vormt dat opnieuw een belangrijke mijlpaal in de internationale groei van de sport.

Een van de mensen die deze ontwikkeling van dichtbij heeft meegemaakt is commentator Dan Dawson. Al jarenlang behoort hij tot de vaste stemmen van grote PDC-toernooien voor Sky Sports, ITV en de European Tour. Volgens Dawson is het succes van darts niet uitsluitend te danken aan het niveau op het podium, maar vooral aan de totaalbeleving die de sport uniek maakt.

Volgens Dawson kijken veel nieuwe fans in eerste instantie niet eens naar de spelers, maar naar wat zich op de tribunes afspeelt. "Vooral Noord-Amerikaanse kijkers kijken eerst naar het publiek. Ze zien duizenden mensen die zingen, dansen en feesten. Dat trekt direct de aandacht."

Juist daarin onderscheidt darts zich volgens hem van vrijwel iedere andere sport. Bezoekers kopen vaak geen kaartje om één specifieke speler aan te moedigen, maar simpelweg omdat ze een avond willen beleven.

"Mensen gaan niet per se naar een bepaald toernooi vanwege één darter. Ze gaan voor een avondje darts. Natuurlijk willen ze de grote momenten meemaken: een 180, een spectaculaire finish of misschien zelfs een negendarter. Maar tegelijkertijd willen ze met vrienden een geweldige avond hebben. Die combinatie zie je bijna nergens anders", zegt hij in gesprek met Awful Announcing.

Waar supporters bij voetbal, tennis of basketbal meestal een duidelijke voorkeur hebben voor één ploeg of speler, ligt dat bij darts heel anders. De sfeer staat centraal en het publiek laat zich regelmatig meeslepen door het verloop van de wedstrijd. Dat zorgt volgens Dawson voor een unieke dynamiek, waarin sport en entertainment voortdurend naast elkaar bestaan.

Dawson zag de groei van dichtbij. Sinds het ontstaan van de European Tour reist hij vrijwel ieder weekend mee naar de verschillende speellocaties. De ontwikkeling die hij daar heeft gezien, noemt hij enorm. "In de beginjaren speelden we soms voor tweehonderd mensen en moesten er zelfs gratis kaarten worden uitgedeeld om de zaal vol te krijgen."

Dat beeld is inmiddels volledig veranderd. European Tour-toernooien trekken tegenwoordig moeiteloos enkele duizenden bezoekers per sessie en behoren tot de populairste evenementen op de PDC-kalender.

Als voorbeeld noemt Dawson het toernooi in Maastricht later dit jaar, waarvoor in slechts drie dagen tijd al 22.000 tickets zijn verkocht. "Dat laat zien hoe hard de sport is gegroeid. Iedere zaal heeft bovendien zijn eigen karakter. In Hongarije zijn de fans vaak wat rustiger, terwijl Nederlandse supporters soms letterlijk het dak van de zaal afblazen."

Die energie werkt volgens hem ook door op de mensen die de wedstrijden verslaan. "Als commentator word je vanzelf meegesleept in die sfeer. Als je daar niets bij voelt, dan zit je eigenlijk in het verkeerde vak."

Hoewel de feestende tribunes vaak de meeste aandacht trekken, benadrukt Dawson dat juist de sportieve kant minstens zo fascinerend is.

Op papier lijkt darts eenvoudig: twee spelers gooien gedurende een half uur of langer telkens naar hetzelfde bord. Maar volgens Dawson schuilt achter iedere leg een complexe mentale strijd. "Het gaat niet alleen om techniek of rekenwerk. Het draait vooral om psychologie."

De druk waaronder spelers moeten presteren is volgens hem met het blote oog zichtbaar. Waar de ene speler volledig koel blijft, kan een ander onder de spanning volledig instorten. "Je ziet spelers soms compleet bezwijken onder de druk. Er ontstaan emotionele uitbarstingen, frustraties en enorme wendingen. Daardoor voelt iedere wedstrijd als een soort gladiatorengevecht."

Juist dat contrast maakt darts volgens hem zo bijzonder. Terwijl duizenden supporters zingen en bier drinken, leveren twee spelers op het podium een intense mentale strijd waarin één fout het verschil tussen winst en verlies kan betekenen.

Niet alleen de wedstrijden zelf maken darts tot een spektakel. Ook de opkomst van de spelers is uitgegroeid tot een vast onderdeel van de beleving.

Iedere prof beschikt tegenwoordig over een eigen walk-onnummer en bijna allemaal hebben ze een bijnaam die onlosmakelijk met hen is verbonden. Toch zit daar volgens Dawson lang niet altijd een uitgekiend marketingplan achter. "Dat zou je misschien denken, maar sommige bijnamen zijn eerlijk gezegd verschrikkelijk."

Volgens hem ontstaan veel van die identiteiten nog altijd op de meest willekeurige manieren. "Er zijn spelers die grote televisietoernooien hebben gewonnen met een bijnaam die ooit door iemand in een café is bedacht omdat ze toevallig nieuwe schoenen droegen."

Toch spelen walk-ons en bijnamen wel degelijk een belangrijke rol. Ze helpen spelers om herkenbaar te worden en te bouwen aan hun eigen merk. "Een goede walk-on helpt om het publiek achter je te krijgen. En dat kan tijdens een wedstrijd echt het verschil maken."

Opvallend genoeg kiest het publiek niet altijd langdurig dezelfde favoriet. Dartsfans staan er juist om bekend dat ze tijdens een wedstrijd moeiteloos van kant wisselen. "Als iemand ruim voorstaat, gaan supporters vaak juist de andere speler aanmoedigen. Ze willen vooral dat de wedstrijd spannend blijft en het feest doorgaat."

Misschien wel de grootste kracht van darts is volgens Dawson dat de spelers, ondanks alle lichtshows en volle zalen, gewone mensen zijn gebleven. "Ik omschrijf darters vaak als gewone mensen die buitengewone dingen doen."

Waar topsporters in veel andere disciplines soms onbereikbaar lijken, hebben veel darters jarenlang een normaal beroep gehad. Sommigen combineren dat zelfs nu nog met hun carrière op de PDC Tour. "Op de tour lopen brandweermannen, pakketbezorgers en allerlei andere mensen rond die hun werk combineren met darts." Juist dat maakt hen volgens Dawson zo herkenbaar voor het publiek.

Een treffend voorbeeld is Cameron Menzies. Tijdens het WK van 2025 stond de Schot op het podium van Alexandra Palace, maar eerder diezelfde dag was hij nog bezig met loodgieterswerk. "Hij was letterlijk nog een gootsteen aan het repareren voordat hij op het WK moest spelen. Zulke verhalen krijg je in bijna geen enkele andere topsport."

Dat contrast blijft Dawson fascineren. Dezelfde speler krijgt enkele uren later een spectaculaire opkomst, compleet met vuurwerk, lasers, opzwepende muziek en duizenden fans die zijn naam scanderen.

"Dat iemand 's ochtends nog een gootsteen repareert en 's avonds wordt aangekondigd alsof hij een WWE-superster is, vind ik nog altijd geweldig. Juist dat maakt darts zo uniek."

Dat de sport de afgelopen jaren een enorme groei heeft doorgemaakt, staat volgens Dawson buiten kijf. Daarbij wijst hij vooral op de impact van Luke Littler.

De inmiddels tweevoudig wereldkampioen wist volgens de commentator een publiek te bereiken dat voorheen nauwelijks interesse had in darts. "Zijn verhaal sprak mensen aan die normaal nooit naar darts kijken."

Volgens Dawson begon dat al tijdens Littlers sensationele debuut op het WK. "Een jongen die als tiener bijna meteen wereldkampioen wordt, dat is een verhaal dat overal aandacht trekt. Vervolgens wint hij daadwerkelijk wereldtitels en raapt hij de ene na de andere prijs op. Dat zie je bijna nooit."