"Ineens was er een compleet nieuw publiek" - Scheidrechter Huw Ware over de invloed van Luke Littler

De opmars van Luke Littler heeft niet alleen het leven van de jonge Engelse darter zelf ingrijpend veranderd. Ook rondom de sport is een enorme verschuiving zichtbaar. Dat merkt ook Huw Ware, die als dartsreferee van dichtbij meemaakt hoe de sport steeds populairder wordt. Volgens Ware is darts in korte tijd uitgegroeid van een niche waarin vooral liefhebbers elkaar vonden tot een sport die wereldwijd steeds meer kinderen en jongeren aanspreekt.

Voor Ware is juist dat directe contact met de grootste spelers een van de mooiste aspecten van zijn werk als scheidsrechter. Als referee staat hij letterlijk op enkele meters van de spelers die geschiedenis schrijven. Hij mag de wedstrijden leiden en daarmee onderdeel zijn van hun ontwikkeling en succes.

"Ik denk dat het ultieme plezier van dartsreferee zijn is dat je zo dicht bij de beste spelers komt die ooit hebben gespeeld. Je maakt als het ware deel uit van hun reis en bent in sommige opzichten de stem van die reis", vertelt Ware. Juist daarom was het voor hem heel bijzonder om van dichtbij mee te maken hoe Littler zijn eerste wereldtitel veroverde.

De populariteit van darts heeft volgens Ware ondertussen een ontwikkeling doorgemaakt die hij als kind nooit ook maar enigszins voor mogelijk had gehouden. Hij is tegenwoordig ook betrokken bij zogenoemde Bullseye Math-sessies, waarbij darts wordt gebruikt om kinderen op basisscholen op een speelse manier met rekenen in aanraking te brengen. Die projecten worden onder meer georganiseerd door Gary Horsley.

"Ik kan nauwelijks geloven welke enorme verandering er op scholen in het hele land en zelfs over de hele wereld heeft plaatsgevonden. Darts is tegenwoordig hip", zegt Ware. "Toen ik als kind opgroeide en enorm van darts hield, keken andere mensen er niet per se op neer. Ze begrepen alleen niet waarom ik er zo gek op was. Ze snapten het gewoon niet."

Dat beeld is volgens de ervaren referee volledig veranderd. Waar kinderen vroeger niet altijd begrepen waarom iemand zo enthousiast kon zijn over darts, wordt de sport tegenwoordig juist aangemoedigd. Jongeren kijken naar grote toernooien, herkennen de spelers en raken zelf geïnteresseerd in het gooien van pijlen.

"Nu begrijpen kinderen het wel. Het is zover gekomen dat iedereen ervan lijkt te houden. Darts wordt actief aangemoedigd: om het leuk te vinden, ervan te houden, ernaar te kijken en ermee bezig te zijn. Ik kan nauwelijks geloven dat die verandering zo snel heeft plaatsgevonden. Ik had nooit gedacht dat dit zou gebeuren."

Voor Ware is er echter weinig twijfel over wie de belangrijkste katalysator achter die ontwikkeling is geweest. "Allemaal dankzij Luke Littler", stelt hij. De impact van de jonge Engelsman reikt volgens hem veel verder dan alleen de sportieve prestaties op het podium.

Littler zorgde sinds zijn spectaculaire doorbraak voor een enorme toestroom van nieuwe fans. Zijn verschijning op het wereldkampioenschap en de daaropvolgende successen maakten hem in korte tijd bekend bij een veel groter publiek. Volgens Ware heeft die populariteit ook nieuwe mogelijkheden gecreëerd voor mensen die werkzaam zijn rondom de dartswereld.

Zelf merkte Ware dat aan den lijve. Hij sloot een contract met Winmau als wereldwijd ambassadeur, waarbij hij onder meer zijn eigen podcast en website kon ontwikkelen. Hij vraagt zich af of die deal zonder de explosieve populariteit van Littler eveneens tot stand zou zijn gekomen.

"Als Luke Littler niet was gekomen, zou ik die deal dan ook hebben gekregen?", vraagt Ware zich hardop af. "Want ineens was er een compleet nieuw publiek ontstaan. Er is een publiek dat er daarvoor misschien niet op die manier was en dat nu massaal aanwezig is."

Ware benadrukt dat hij het woord 'exploiteren' liever niet gebruikt om die ontwikkeling te omschrijven. Het gaat hem vooral om het feit dat de dartswereld plotseling een veel groter bereik heeft gekregen. Niet alleen de spelers profiteren daarvan, maar ook referees, organisatoren, media en andere mensen die beroepsmatig bij de sport betrokken zijn.

"Er is gewoon een publiek. Begrijp je wat ik bedoel? Dat publiek was er daarvoor misschien niet op die manier en nu zijn ze er met enorme aantallen."

Ook persoonlijk heeft Ware de impact van Littlers populariteit ervaren. Zijn eigen bekendheid kreeg een extra impuls doordat hij een van de referees was tijdens de eerste wereldfinale die Littler wist te winnen. Dat moment staat hem nog altijd helder voor de geest. "Zelf lift ik ook mee op die golf van Luke Littler. Het is gewoon ongelooflijk en verbazingwekkend", vertelt Ware. De wereldfinale waarin Littler zijn eerste wereldtitel veroverde, veranderde volgens hem zelfs zijn eigen leven.

Opvallend was de manier waarop Ware vervolgens in de media werd aangeduid. Nadat hij de historische finale had gefloten, verschenen er in de berichtgeving regelmatig verwijzingen naar 'Luke Littler-dartsreferee'. Zijn eigen naam raakte daarbij soms op de achtergrond.

"Ik stond op de eerste dag van het toernooi in het kantoor en had de wereldfinale gefloten, maar de manier waarop ik in de koppen werd omschreven, was vaak 'Luke Littler dartsref'. Het was niet mijn naam. Het was Luke Littler."

Ware kan daar echter weinig moeite mee hebben. Volgens hem zegt het vooral iets over de enorme aantrekkingskracht die Littler inmiddels heeft op het grote publiek. "Dat is prima, want het laat zien hoe groot de naam Luke Littler inmiddels is", zegt hij. "Mensen zien Luke Littler in een kop en worden meteen aangetrokken, zelfs als het artikel uiteindelijk niet eens echt over hem gaat."

Daarmee schetst Ware een treffend beeld van de huidige staat van de dartswereld. De sport heeft volgens hem een enorme maatschappelijke en commerciële groeispurt doorgemaakt en Littler speelt daarin een centrale rol. Zijn prestaties hebben niet alleen nieuwe records en titels opgeleverd, maar ook een compleet nieuwe generatie fans naar de sport gebracht.