ANALYSE | Michael Smith: De opkomst, de terugval en de weg terug

Michael Smith staat momenteel slechts 31e op de PDC Order of Merit. Van de speler die in 2023 wereldkampioen werd, lijkt nog maar weinig over. “Zodra de caller zegt: ‘The World Champion’, denk ik dat ik waarschijnlijk ga huilen”, vertelde hij destijds aan Tungsten Tales nadat hij in januari 2023 de Sid Waddell Trophy omhoog had gehouden, wat duidelijk maakte hoeveel dat moment voor hem betekende.

In 2026 luidt de aankondiging echter ‘former World Champion’, en zelfs dat hoort hij alleen nog wanneer hij überhaupt op een televisiepodium staat. Pieken en dalen horen bij iedere darter, maar voor Smith zijn de dalen dieper geworden dan hij ooit had kunnen vermoeden toen hij midden in zijn zevende vakantie zat om zijn wereldtitel te vieren. De afgelopen twaalf maanden zijn ronduit schokkend geweest in vergelijking met zijn vroegere niveau. Over die periode staat hij slechts 52e op basis van gemiddelden en wordt hij verslagen door spelers met wie hij vroeger moeiteloos kon concurreren.

Toch lijkt er in 2026 voorzichtig wat licht aan het einde van de tunnel zichtbaar. Zijn gemiddelden liggen hoger en in zijn spel is weer meer scorend vermogen en rust op de dubbels te herkennen. Daardoor rijst de vraag of de winnaar van de Grand Slam of Darts van 2022 zijn oude vorm nog kan terugvinden. Tegelijkertijd tonen resultaten als zijn nederlaag in de voorronde van de Masters en vijf uitschakelingen in de eerste ronde van Players Championships aan hoe ver hij is weggezakt. Opvallend daarbij is dat hij verloor van drie nieuwe Tour Card-houders, telkens met een gemiddelde net boven de 80.

Er heerst momenteel geen angst meer rondom Smith. Spelers met minder ervaring dan hij tien jaar geleden had, verslaan hem tegenwoordig zonder grote problemen. Hoe kan een voormalig wereldkampioen in drie jaar tijd zo ver terugvallen? En wat schuilt er achter de neergang van ‘Bully Boy’?

Smith pakte in 2022 opgelucht de Eric Bristow Trophy op het podium van de Grand Slam of Darts, nadat de druk van acht verloren finales eindelijk van zijn schouders viel dankzij een verpletterende 16-5 overwinning op Nathan Aspinall in de finale. Die volharding typeerde een speler die ondanks alle teleurstellingen bleef geloven dat verbetering de enige weg naar succes was.

“Ik verloor acht finales op rij, en daarna won ik de negende en de tiende”, vertelde hij in 2023 aan Tungsten Tales. Daarmee maakte Smith duidelijk dat falen nooit een optie was, alleen verbeteren.

Ook zijn prijzengeld uit die periode vertelt dat verhaal. In 2022 verdiende Smith £744.500, gevolgd door £929.750 in 2023, waarmee hij uiteindelijk de nummer één van de wereld werd. Die cijfers werden ondersteund door indrukwekkende winstpercentages van respectievelijk 67 en 66 procent. Zelfs terwijl hij wekelijks tegenover de absolute wereldtop stond in de Premier League Darts, won hij nog altijd twee derde van zijn wedstrijden.

Op zijn absolute topniveau was Michael Smith meedogenloos met zijn scorend vermogen en 180’s. Met zijn razendsnelle ritme blies hij tegenstanders regelmatig volledig van het podium. “Dat innerlijke geloof, wanneer ik aan de beurt was, wist ik dat hij erin ging”, zei Smith nadat hij in 2023 eindelijk zijn grote doel had bereikt en zijn zelfvertrouwen volledig werd bevestigd.

Toch bleek dat achteraf ook het begin van zijn terugval. Na de pijn van acht verloren finales volgde uiteindelijk de beloning, maar daarmee ontstond ook een bepaalde verwachting rondom resultaten. Smith begon zelf het gevoel te krijgen dat het zware werk erop zat. In topsport werkt dat echter nooit zo, en Smith werd met die realiteit geconfronteerd.

Door de vele vakanties en het vieren van zijn successen verloor hij geleidelijk de focus op het volgende toernooi en de volgende wedstrijd. De periode van euforie na zijn wereldtitel groeide langzaam uit tot het begin van de verwijdering van de absolute top van het darts, wat uiteindelijk de basis vormde voor zijn terugval buiten de top 32 van de wereld.

“De twaalf maanden nadat ik hem won, waren de beste twaalf maanden van mijn leven… Ik heb gewoon plezier gehad”, gaf Michael Smith toe aan DartsNow. Acht of negen vakanties in één jaar verklaren de terugval in momentum van de 35-jarige Engelsman. “Ik heb het verkeerde gedaan… Het was onvolwassen, maar ik wilde gewoon plezier maken.” Het gevolg daarvan was schadelijk, want doordat hij afstand nam van het circuit begon de competitieve scherpte die hij door de jaren heen had opgebouwd langzaam te verdwijnen.

In 2024 zakte zijn winstpercentage naar 60 procent, de terugval begon al voordat iemand het echt doorhad. Het prijzengeld van £500.000 van zijn wereldtitel bleef twee jaar lang op zijn ranking staan en maskeerde de realiteit van de speler achter dat bedrag. Zijn ranking in 2025 was daardoor kunstmatig hoog, terwijl Smith niet meer presteerde als voormalig wereldkampioen. Zijn beste resultaat op een televisiemajor was een halve finale in Blackpool op de World Matchplay, waarin hij met 17-13 verloor van de latere finalist Michael van Gerwen. Dat onderstreepte dat zelfs wanneer hij nog functioneerde, de kloof met de absolute top groter begon te worden.

In juli 2024 beschermde het prijzengeld zijn ranking nog altijd. “Iedereen denkt eraan dat ik een half miljoen moet verdedigen, behalve ikzelf…. Dat geld staat daar nog veilig, het is geïnvesteerd”, legde Smith uit. Daarmee gaf hij aan dat hij in die twee jaar weinig druk voelde, iets wat zichtbaar werd doordat hij zestien wedstrijden meer verloor dan het jaar ervoor.

Toen de rekening uiteindelijk kwam, kwamen de gevolgen echter allemaal tegelijk. “In het afgelopen jaar heb ik daarvoor de prijs betaald”, vertelde Smith aan DartsNow. Het wegvallen van de £500.000 aan prijzengeld zorgde ervoor dat hij in één rankingcyclus terugviel van de derde naar de zestiende plaats van de wereldranglijst. Opvallend genoeg gebeurde dat na een 3-2 nederlaag tegen Kevin Doets, dezelfde speler die hij twaalf maanden eerder in dezelfde ronde nog had verslagen. Smith was ondanks zijn status als derde geplaatste speler een veel kwetsbaardere versie van ‘Bully Boy’ geworden dan dartsfans ooit hadden gezien.

“De volgende keer dat ik het WK win, ga ik het aanpakken zoals Humphries en gewoon blijven doorspelen.” Hoewel Smith zich bewust lijkt van de les die hij geleerd heeft na die harde terugslag, blijft de vraag of hij dat zelfinzicht ook kan omzetten in constante resultaten. Die kloof tussen wat Smith zegt en wat hij op het podium laat zien, loopt als een rode draad door zijn volledige terugval.

Januari 2025. Michael Smith onthulde wat hij verborgen had gehouden. Artritis in zijn pols, rechterschouder en linkervoet. “Ik denk niet dat ik de afgelopen vier jaar pijnvrij ben geweest. Zelfs toen ik het WK won, had ik altijd al problemen met mijn pols.” Dat veranderde het perspectief op de opkomst en terugval van Smith, want zijn topniveau in 2022 en 2023 werd bereikt terwijl hij chronische pijn moest managen. Die pijn verdween nooit en bleef hem ook volgen tijdens de periode na zijn wereldtitel. De terugval kwam dus niet alleen door vakanties en gemakzucht, chronische pijn speelde eveneens een rol.

Gedurende zijn carrière speelde Smith al met deze gecontroleerde blessure en permanente aandoening. Het gaat niet om een tijdelijk probleem. Het is een structureel probleem dat geen enkele hoeveelheid motivatie of training kan oplossen. “Er werd gesproken over een schoudervervanging… dat betekent dat ik mijn Tour Card verlies”, vertelde hij tijdens het WK, onder meer aan DartsNews. “Ik heb het in mijn enkel gehad, in mijn rechterhand… ik kan normaal lopen.”

Smith zal nooit volledig fit zijn, maar het is belangrijk om op te merken dat hij dat eigenlijk nooit geweest is. Hoe goed hij de pijn kan managen, zal bepalen of de beste versie van Smith ooit nog terugkeert. De blessure putte Smith zowel fysiek als mentaal uit. De pijn beïnvloedde niet alleen zijn lichaam, maar trof hem vooral op de momenten waarop maximale fysieke inspanning nodig was, en zijn prestaties laten dat ook zien. Zijn gemiddelden in beslissende legs zakten van mei 2025 tot februari 2026 naar 89,05 en vervolgens 83,5.

Smith stond altijd bekend om zijn nonchalante benadering van wedstrijden, maar geen enkele hoeveelheid zelfvertrouwen kan verbergen wat de cijfers aantonen. Toch laat hij de laatste drie maanden verbetering zien, met een respectabel gemiddelde van 94,15. Zijn finishpercentage daalde gedurende 2025 voortdurend, van 40,16 procent naar 36,32 procent, met sindsdien slechts minimale verbeteringen. Dat wordt extra duidelijk doordat zijn gemiddelde in situaties zonder grote druk, over de eerste negen darts, consequent rond de 100 ligt. Dat toont aan dat scoren nooit het probleem is geweest. Mentaal is deze blessure schadelijker dan welke vorm van artritis dan ook.

Michael Smith moest acht finales verliezen voordat hij er eindelijk één won. 2025 suggereert echter dat hij niet opnieuw acht finales hoeft te wachten op een titel, omdat hij überhaupt geen finales meer haalt. De nederlaag in de tweede ronde van het PDC World Darts Championship tegen Kevin Doets met 3-2 vormde het begin van de instorting, tegen dezelfde speler die hij een jaar eerder nog had verslagen, toen onder meer met een indrukwekkende 142-finish.

De kwartfinale op de UK Open was veruit het beste resultaat van de Engelsman, al was de tegenstand op weg daarheen verre van indrukwekkend. Het mislopen van kwalificatie voor zowel de World Matchplay als de World Grand Prix gaf een duidelijke indicatie van waar zijn vorm daadwerkelijk stond. Het liet de dartswereld zien dat zijn niveau niet goed genoeg was om spelers voor te blijven die hem twee jaar eerder nog idoliseerden.

Via de Tour Card Holder-kwalificatie kreeg Smith nog een reddingsboei richting de Grand Slam of Darts, waar hij uiteindelijk de kwartfinales haalde voordat hij verloor van Luke Humphries. In de ronde daarvoor ontsnapte hij nog aan elf matchdarts van Chris Dobey. Ook de Masters van 2026 bracht geen verlichting. Smith verloor direct van nieuw Tour Card-houder Rhys Griffin, wat opnieuw aantoonde dat een voormalig wereldkampioen moeite heeft om überhaupt nog majors te bereiken.

Een gemiddelde van 93 is momenteel nodig om bij de beste 32 spelers ter wereld te horen, Smith staat momenteel slechts 52e. Zijn gemiddelde van 91,49 verklaart zijn teleurstellende winstpercentage van 52 procent in 2025, vijftien procent lager dan in 2022. Bovendien speelde die versie van Smith veel vaker tegen absolute topspelers. Resultaten die eruit springen zijn onder meer de 6-0 nederlaag tegen Marvin van Velzen, waarin de Nederlander nauwelijks weerstand kreeg terwijl Smith slechts 73,93 gemiddeld gooide. Ook landgenoten Dennie Olde Kalter en Mario Vandenbogaerde versloegen hem, waarbij Vandenbogaerde dat zelfs drie keer deed. De vijf uitschakelingen in de eerste ronde in 2026 bevatten bovendien nederlagen tegen drie nieuwe Tour Card-houders van dat jaar. Daardoor lijkt zijn uitspraak “Denk niet dat ik niet meer ga vechten nu ik naar plek 28 op de ranking ben gezakt” vooral een poging om de scheuren van deze slechte resultaten te verbergen.

Smith staat inmiddels meer dan £10.000 buiten de plaatsen voor de World Matchplay en het lijkt bijna onvermijdelijk dat hij voor het tweede jaar op rij ontbreekt in Blackpool. Hij won in 2024 nog de World Cup of Darts samen met Humphries, maar als de selectie nu gemaakt zou worden, zouden veertien spelers zich moeten afmelden voordat hij alsnog mee zou mogen doen. Het verschil tussen wie Smith was en wie hij nu is, wordt pijnlijk zichtbaar in de terugval van zijn prijzengeld. Smith verdiende in 2026 tot nu toe £73.500, wat betekent dat hij op dit tempo slechts 18,9 procent verzamelt van de £929.750 die hij in 2023 verdiende. Kan iemand die zo diep is weggezakt nog terugkeren aan de top?

Michael Smith heeft in 2026 momenteel een winstpercentage van 61 procent, waarmee hij weer richting het niveau van 2024 kruipt en tekenen van herstel laat zien. Hoopgevende resultaten zijn onder meer zijn finaleplaats op Players Championship 11 in april, waarin hij na een thriller met 7-8 verloor van de historische winnaar Beau Greaves.

Onderweg versloeg Smith onder meer Chris Dobey, de in vorm verkerende Kevin Doets en Joe Hunt, terwijl hij ook de winnaar van de UK Open van 2023, Andrew Gilding, uitschakelde. Bemoedigende signalen die volgens de cijfers geen toeval lijken te zijn, omdat zijn gemiddelde in beslissende legs steeg van 83,50 naar 94,15. Dat laat zien dat Smith vooruitgang boekt.

Toch blijft het plafond voorlopig zichtbaar. De top zestien staat nog altijd £160.000 boven hem en hoewel de verbetering in vorm positief is, gaat die nog niet ver genoeg om dat gat snel te dichten. Het mislopen van majors zal die achterstand alleen maar vergroten, zeker nu spelers onder hem op de ranking, zoals William O'Connor, maar ook opkomende namen als Niels Zonneveld en Niko Springer, proberen hem voorbij te gaan.

Smith heeft zelf hard geoordeeld over zijn eigen toewijding, terwijl de weg terug langer blijkt dan zijn recente resultaten suggereren. Zijn 22e plaats in de race naar het European Championship zet hem voorlopig wel stevig op koers voor deelname in Dortmund, wat gezien het feit dat hij zich voor ieder toernooi opnieuw moet kwalificeren, een duidelijk positief punt blijft.

De fysieke achteruitgang van Michael Smith zal niet zomaar verdwijnen. Ondanks zijn uitspraken dat hij weer volledig fit is, blijft er twijfel bestaan. “Het interesseert me op dit moment niet. Het gaat erom dat ik wedstrijden blijf winnen en dingen blijf doen”, vertelde hij aan DartsNews. Toch valt nooit met zekerheid te zeggen hoe fit hij werkelijk is, aangezien artritis in zijn pols, schouder en enkel een permanente aandoening blijft. Zelfs als hij de klachten onder controle krijgt, zullen ze nooit volledig verdwijnen.

Dat wordt zichtbaar tijdens langere toernooiblokken zoals een Euro Tour-weekend of een Players Championship. Het lichaam van Smith lijkt niet meer in staat om de fysieke belasting van lange toernooiruns vol te houden. Dat blijkt onder meer uit het feit dat hij in achttien maanden tijd slechts één finale haalde op de tour, terwijl een kwartfinale zijn beste resultaat op de Euro Tour bleef.

Een speler die chronische pijn heeft in zijn werppols zal altijd een limiet hebben in wat fysiek haalbaar is onder maximale druk. Dus waar gaat Smith vanaf hier naartoe? De statistieken en resultaten suggereren dat een plek in de top twintig een realistisch doel is voor de komende twaalf tot achttien maanden. Zijn rankingpunten mogen dan verdwenen zijn door jaren van verminderde prestaties, talent verdwijnt niet zomaar bij een speler van het kaliber van Smith.

De Engelsman heeft eerder al zware terugvallen op de wereldranglijst meegemaakt. “Ik zakte ooit terug naar plek 60 en kwam daarna weer terug naar nummer één”, vertelde hij aan DartsNews. Het verhaal van ‘Bully Boy’ is nog lang niet voorbij, maar dit hoofdstuk blijkt wel het moeilijkste dat hij ooit heeft moeten doorstaan.