"Als ik dit eerder had geweten, was mijn lijdensweg waarschijnlijk een stuk korter geweest" - Jules van Dongen met neuroloog in zee om darteritus te behandelen

Jules van Dongen kampt al langere tijd met het inmiddels welbekende darteritus. Het is bij de Amerikaanse Nederlander zo erg dat hij inmiddels heeft besloten om met links te gaan gooien, omdat hij zijn pijlen met zijn rechter arm simpelweg niet meer naar het bord kreeg. Dit betekende een grote verandering, wat ook duidelijk te merken is in zijn niveau en gemiddeldes.

Van Dongen kreeg vorig jaar voor het eerst te maken met darteritus, toen hij plotseling moeite kreeg om zijn pijlen richting het bord te krijgen. "Het is net een kortsluiting in je hand", aldus de 35-jarige in gesprek met het AD.

Hij herinnert zich nog zijn eerste wedstrijd op de UK Open van 2025. Ondanks zijn worstelingen vertrok hij naar Engeland, maar in de eerste ronde ging hij meteen kansloos onderuit. "Ik brak gewoon na drie pijlen helemaal. De hele wedstrijd heb ik met tranen in mijn ogen gespeeld", vertelt hij. Hij verloor de wedstrijd met 6-0 en noteerde een gemiddelde van slechts 61.11. "Ik dacht: ik ga niet opgeven. Dat zit niet in mij. De hele wedstrijd hield ik mijn hoofd omlaag. Het was heel moeilijk, zeker omdat er zoveel mensen stonden te kijken. Ik kon hun ongemak voelen."

Na die wedstrijd ging het weer mis. "Een uur later kreeg ik een paniekaanval. Dat had ik nog nooit in mijn leven gehad. Toen schoten de artsen van de PDC te hulp", aldus Van Dongen. Hij besloot om zijn pijlen vervolgens ruim vier maanden niet meer aan te raken. "Ik had gehoopt dat de PDC wat meer hulp had aangeboden. Als Michael van Gerwen dezelfde problemen zou krijgen, zou dat veel meer aandacht krijgen."

Van Dongen besloot echter niet om bij de pakken neer te gaan zitten en kwam met het besluit om dan maar linkshandig te gaan gooien. Met die arm gooit hij namelijk wél soepel, maar wat betreft zijn niveau moet de darter uit Meerssen weer helemaal vanaf 0 beginnen. "Het talent zit natuurlijk in de rechterhand", zegt hij lachend.

Hij is van mening dat de PDC meer aandacht moet geven aan deze ziekte. Grote en bekende namen als Nathan Aspinall, Gian van Veen en zelfs Phil Taylor kregen er in hun carrière namelijk mee te maken. En voor Van Dongen betekent het dus dat hij zijn profstatus, inkomstenbron en liefde voor de sport verloor.

"Toen het steeds slechter ging, ben ik hulp gaan zoeken", vertelt Van Dongen. Hij probeerde van alles: een psycholoog, fysiotherapeut, handspecialist, zenuwonderzoeken, accupunctuur, hypnotherapie en een MRI-scan van zijn nek. Maar niets mocht baten. "Van al die specialisten was er niet één die adviseerde om eens een neuroloog te bezoeken."

En die neuroloog heeft Van Dongen nu dus gevonden. Hij is speciaal afgereisd naar Nederland om samen te werken met neuroloog Erik van Wensen, die gespecialiseerd is in bewegingsstoornissen binnen de sport. Hij biedt een interessant perspectief: zit darteritus tussen je oren?

Van Wensen doet promotieonderzoek naar de zogenoemde yips: een plotselinge, onwillekeurige spierspanning die vooral bekend is uit het golf. In tegenstelling tot aandoeningen als de ziekte van Parkinson treden deze spiercontracties uitsluitend op bij een specifieke beweging — bijvoorbeeld tijdens het loslaten van een dartpijl. Zulke stoornissen worden in de medische wereld aangeduid als taakspecifieke dystonieën.

"Dystonie is een verkeerde spierspanning. Je hersenen sturen je spieren aan om bewuste bewegingen te maken, die op een vloeiende manier gebeuren", aldus Van Wensum. "Bij dystonie spannen er meerdere spieren aan die eigenlijk ontspannen zouden moeten zijn. Daardoor krijg je een soort verkramping."

Van Wensum kreeg al meerdere darters op bezoek. "Darters komen altijd met een typisch verhaal: dat ze op een gegeven moment hun pijltje niet meer kunnen loslaten en hun hand verkrampt. Je ziet bij Jules duidelijk een verkramping in de rechterhand. Met zijn minder getalenteerde linkerhand gooit hij eigenlijk veel mooier", concludeert hij.

Dat darteritus een psychische aandoening is of dat het tussen de oren zit en met faalangst te maken heeft wuift Van Wensum weg. "Er is meer aan de hand. Het is een neurologisch probleem waarbij de psyche wel een rol speelt, maar het is geen psychische aandoening. Dat stoort mij." Toch is er nog altijd geen wetenschappelijke verklaring of oplossing voor gevonden.

"Een collega-darter zei dat hij het heel vervelend voor mij vond, maar het ook naar vond om erover te praten", vertelt Van Dongen. "Hij dacht: als ik erover nadenk, krijg ik het straks zelf ook." Van Wensum haakt daar op in ""Dat is natuurlijk onzin. Ze doen net alsof het een besmettelijk virus is. Ondertussen wordt het probleem doodgezwegen, terwijl het juist uit die verdomhoek moet komen."

Van Dongen besluit met de boodschap dat hij hoopt dat andere darters in de toekomst sneller een bezoek aan een neuroloog zullen overwegen. "Als ik dat eerder had geweten, was mijn lijdensweg waarschijnlijk een stuk korter geweest."