"Ik merkte dat het delen van mijn verhaal veel mensen hielp" - Jules van Dongen fietste 4.800 kilometer door Amerika om aandacht te vragen voor de aandoening dystonie

Voor Jules van Dongen kwam het einde van zijn professionele dartscarrière op het moment dat die juist op gang begon te komen. De in Nederland geboren darter, die tegenwoordig in het Amerikaanse Parkville woont, verloor tijdens de coronapandemie in 2021 zijn baan in de horeca en besloot van zijn grootste hobby zijn beroep te maken.

Na twee succesvolle jaren op het Amerikaanse dartscircuit, waarin hij meerdere titels veroverde, zette Van Dongen de volgende stap. Tijdens Q-School in 2022 veroverde hij een Tour Card. Het hoogtepunt volgde begin 2024 met zijn deelname aan het WK Darts in Alexandra Palace.

Toen hij later dat jaar zijn profstatus verloor, vocht Van Dongen zich via Q-School opnieuw terug. Maar achter de schermen speelde een veel groter probleem.

Van Dongen merkte dat hij steeds meer moeite kreeg met het vasthouden van zijn darts. "In eerste instantie dacht ik dat het een probleem met mijn grip was," vertelt Van Dongen in gesprek met The Kansas Ciry Star. "Ik draai mijn dart altijd op mijn duim voordat ik gooi, maar ineens lukte dat niet meer. Mijn duim werkte simpelweg niet mee."

Wat begon als een klein ongemak groeide uit tot een hardnekkig probleem dat hem jarenlang bleef achtervolgen. Sommige collega's vermoedden dat hij last had van darteritus, een mentale blokkade die ervoor zorgt dat spelers hun pijl niet meer kunnen loslaten.

Zelf wilde Van Dongen vooral weten wat er werkelijk aan de hand was. "Ik bezocht een orthopedisch chirurg, volgde fysiotherapie, acupunctuur en hypnotherapie. Ik werkte met een sportpsycholoog en onderging zenuwonderzoeken en MRI-scans. Maar niets hielp en niemand kon me vertellen wat er precies mis was."

Na talloze onderzoeken vond Van Dongen uiteindelijk zelf het antwoord tijdens een nachtelijke zoektocht op internet. Hij stuitte op taakspecifieke dystonie, een neurologische aandoening waarbij spierkrampen optreden tijdens specifieke handelingen.

In zijn geval veroorzaakte juist de knijpbeweging die nodig is om een dart vast te houden ongecontroleerde spiersamentrekkingen. Een bezoek aan een neuroloog bevestigde kort daarna de diagnose.

De opluchting van eindelijk een antwoord te hebben, maakte snel plaats voor een harde realiteit: een eenvoudige oplossing bestaat niet. "Acceptatie was het moeilijkste gedeelte. Ik had het gevoel dat mijn carrière juist in de lift zat. En ineens wordt het tapijt onder je voeten vandaan getrokken."

De diagnose betekende feitelijk het einde van een dartscarrière waar Van Dongen tien jaar lang aan had gebouwd. "Toen ik wist dat mijn carrière voorbij was, viel ik in een gat. Wat moest ik nu met mijn leven? Ik had een doel nodig. Iets om naartoe te werken."

Dat nieuwe doel vond hij op de fiets. Fietsen was al jarenlang een belangrijke hobby. Om fit te blijven tijdens zijn dartscarrière maakte Van Dongen regelmatig lange ritten en voltooide hij zelfs drie Ironman-wedstrijden.

Uit die passie ontstond een ambitieus plan: de Verenigde Staten van kust tot kust doorkruisen op de fiets. Van Santa Monica in Californië naar Yorktown in Virginia, een tocht van ruim 4.800 kilometer.

Toen hij het idee thuis presenteerde, was de eerste reactie van zijn vrouw Linda niet verrassend. "Ze zei: 'Je bent gek. Dat gaat niet gebeuren.' Een dag later vroeg ze wat er nodig was om het mogelijk te maken. Toen stond ze er volledig achter."

Het project kreeg de naam Pedals and Points en groeide uit tot veel meer dan een persoonlijke uitdaging. Van Dongen wilde aandacht vragen voor dystonie, een aandoening die volgens cijfers van de Cleveland Clinic in verschillende vormen bijna 300.000 Amerikanen treft.

Tijdens zijn tocht bezocht hij onderweg dartlocaties, speelde demonstratiewedstrijden met lokale darters en documenteerde alles via sociale media. Daarnaast werkte hij aan een documentaire over zijn avontuur.

"Ik merkte dat het delen van mijn verhaal veel mensen hielp. Ik wilde laten zien hoe groot dit probleem eigenlijk is en hoeveel mensen ermee te maken hebben."

Na weken van voorbereiding vertrok Van Dongen samen met een cameraman en chauffeur vanuit Santa Monica. Al snel ontdekte hij dat de uitdaging groter was dan verwacht.

"De eerste dag ging prima, maar op dag twee, drie en vier ging er van alles mis. Mijn navigatie stuurde me soms letterlijk de struiken in. Toen dacht ik echt: waar ben ik aan begonnen?"

Wat volgde was een uitputtingsslag van 76 dagen. In Californië moest hij via onverharde bergpaden om wegafsluitingen heen. In New Mexico reed hij honderden kilometers over snelwegen terwijl vrachtwagens op hoge snelheid langs hem denderden. In Kentucky hield hij agressieve wilde honden op afstand met pepperspray.

Daarnaast kreeg hij af te rekenen met veertien lekke banden, een aantal dat hij na afloop zelfs liet vereeuwigen in een tatoeage. De dagen bestonden uit urenlang fietsen en overnachten in een camper, waarbij water en elektriciteit zorgvuldig moesten worden gerantsoeneerd.

Het einde van de tocht was alles behalve spectaculair. Toen Van Dongen Yorktown bereikte, regende het pijpenstelen. Zijn familie schuilde in auto's en slechts één journalist was aanwezig om een foto te maken en een korte vraag te stellen. Daarna bleef hij alleen achter met zijn fiets.

Voor hij vertrok, maakte hij nog één symbolische foto door zijn fiets in de Atlantische Oceaan te zetten. De finish bleek uiteindelijk niet het belangrijkste onderdeel van de reis. Onderweg ontdekte Van Dongen iets wat hij tijdens zijn profcarrière was kwijtgeraakt: plezier in het spel.

Tijdens stops in onder meer Missouri, Kentucky en Virginia speelde hij ontspannen partijtjes met lokale darters, zonder druk van rankings, prijzengeld of resultaten.

"Ik was altijd extreem competitief. Darten was mijn werk geworden. Tijdens deze reis speelde ik weer puur voor mijn plezier. Ik heb opnieuw geleerd om van darts te genieten zonder dat mijn humeur afhing van winst of verlies."

Hoewel zijn rechterhand nog altijd wordt beperkt door dystonie, heeft Van Dongen zijn droom niet volledig opgegeven. De aandoening treft uitsluitend zijn rechterhand, waardoor hij een opmerkelijk nieuw project is gestart: leren darten met links. Hij hoopt uiteindelijk de eerste professionele darter te worden die zowel rechts- als linkshandig op hoog niveau heeft gespeeld.

Na negen maanden trainen beseft hij dat het een lange weg zal worden. "Je begint letterlijk helemaal opnieuw. Ik denk dat het jaren gaat duren voordat ik met mijn linkerhand het niveau bereik dat ik vroeger met rechts had."

Naast zijn sportieve doelen blijft Van Dongen zich inzetten voor meer bekendheid rond dystonie. Met Pedals and Points haalde hij inmiddels 14.500 dollar op voor de Dystonia Medical Research Foundation.

"Veel mensen begrijpen nog steeds niet wat dystonie precies is. Zelfs voor mij duurde het lang voordat ik het volledig begreep. Dat maakt fondsenwerving lastig."

Door zijn openheid heeft hij inmiddels meerdere sporters geholpen die met dezelfde klachten kampten. "Bij veel mensen zag ik hetzelfde patroon. Ze kregen één, twee of zelfs drie jaar lang een verkeerde diagnose. Ik hoop dat we door meer aandacht voor deze aandoening mensen sneller op het juiste spoor kunnen krijgen."

Wanneer Van Dongen terugkijkt op de afgelopen jaren, wijst hij twee factoren aan die hem overeind hielden. De eerste is de steun van zijn familie, vrienden en de dartsgemeenschap. Vooral zijn vrouw Linda speelde daarin een cruciale rol terwijl hij zijn droom najoeg op het internationale circuit.

"Ze hebben me financieel en emotioneel gesteund. Juist voor die mensen wil ik bewijzen dat ik het nog steeds kan. Hopelijk straks met links."

De tweede factor is zijn onverzettelijkheid. Dezelfde gedrevenheid die hem ooit tot een van de beste darters van de Verenigde Staten maakte, drijft hem nu om opnieuw te beginnen, een continent over te fietsen en zijn beperkingen niet te laten bepalen wat hij nog kan bereiken.

"Ik moet iets hebben om na te streven in het leven. Natuurlijk is dit niet prettig, maar het had veel erger kunnen zijn. Ik ben gezond en ik ben er nog. Dat is wat telt."