Terug in de Tijd - Wayne Mardle: de kleurrijke rebel die uitgroeide tot de stem van het darts

In deze rubriek keren we regelmatig terug in de tijd met een bepaalde darter. Vandaag doen we dat met de Engelsman Wayne Mardle. 'Hawaii 501', zoals zijn bijnaam luidt, is een van de meest kleurrijke figuren die de dartswereld ooit heeft voortgebracht. Als speler groeide de Engelsman uit tot een absolute publiekslieveling, met spectaculaire wedstrijden, pijnlijke nederlagen en een aantal van de grootste momenten uit de geschiedenis van de PDC. Hoewel hij nooit wereldkampioen werd, liet Mardle een blijvende indruk achter. Eerst met zijn prestaties op het podium, later met zijn uitgesproken analyses en karakteristieke commentaarstem.

Wayne Mardle werd geboren op 10 mei 1973 in Dagenham. Zijn verhaal begint in Tottenham, in het noorden van Londen. Mardle was pas elf jaar oud toen hij met darten begon. Zijn vader vormde zijn eerste tegenstander en trainingspartner. De jonge Wayne bleek al snel talent te hebben. Slechts twee weken nadat hij voor het eerst serieus was begonnen met darten, gooide hij zijn eerste 180. Niet veel later was hij zijn vader voorbijgestreefd.

Zijn eerste toernooiwinst volgde op zijn dertiende verjaardag in 1986. In de pub Double Top wist de jonge Mardle zijn eerste prijs te pakken. Het bleek het begin van een lange reis die hem uiteindelijk naar de grootste dartspodia ter wereld zou brengen.

Voordat Mardle definitief voor de PDC koos, maakte hij naam in het circuit van de British Darts Organisation (BDO). Zijn eerste optreden op het wereldkampioenschap van Lakeside kwam in 2000. Daar werd hij in de eerste ronde uitgeschakeld door Matt Clark.

Een jaar later liet Mardle echter zien dat hij tot veel meer in staat was. Op Lakeside versloeg hij onder anderen Co Stompé en Ronnie Baxter en drong hij door tot de halve finales. Daarin bleek de latere kampioen John Walton te sterk. In 2002 haalde Mardle opnieuw de kwartfinales, maar toen was Colin Monk zijn eindstation.

De volgende stap in zijn carrière kwam in 2003. Mardle maakte de overstap naar de PDC en debuteerde op het WK Darts. Zijn eerste WK-optreden in de Circus Tavern eindigde in de derde ronde, waarin hij verloor van Phil Taylor. Dat bleek het begin van een bijzondere rivaliteit met de grootste speler uit de geschiedenis van de sport.

Mardle had niet veel tijd nodig om zich aan te passen aan het niveau van de PDC. Tijdens zijn eerste World Matchplay in Blackpool maakte hij meteen grote indruk. In de Winter Gardens versloeg hij achtereenvolgens regerend wereldkampioen John Part, Alan Warriner-Little en Colin Lloyd.

Daarmee stond hij ineens in de finale van een van de belangrijkste toernooien op de PDC-kalender. Zijn tegenstander? Phil Taylor. Mardle kon niet voorkomen dat Taylor de titel pakte, maar zijn naam was definitief gevestigd.

De Engelsman groeide vervolgens uit tot een vaste waarde aan de top van de PDC. Tussen 2004 en 2006 bereikte hij drie jaar op rij de halve finales van het wereldkampioenschap. In 2004 en 2006 werd hij gestopt door Taylor, terwijl Mark Dudbridge hem in 2005 de weg naar de finale versperde.

Mardle bereikte uiteindelijk de vijfde plaats op de wereldranglijst, zijn hoogste positie ooit. Toch bleef er een merkwaardige zwakte in zijn spel aanwezig. Dartslegende en commentator Sid Waddell sprak ooit over de zogenaamde 'Mardle Drift': pijlen die bedoeld waren voor de twintig, maar regelmatig eindigden in de vijf of de triple vijf.

Mardle was ook een van de spelers die in de beginjaren van de Premier League Darts een vaste rol kregen. Hij nam deel aan de eerste edities in 2005 en 2006 en keerde later terug in 2008 en 2009.

De eerste twee deelnames verliepen echter bijzonder moeizaam. Zowel in 2005 als in 2006 eindigde Mardle onderaan de ranglijst. Dat leverde hem ongewild een bijzondere erfenis op: de laatste plaats in de Premier League werd in de volksmond de 'Mardle Cup' genoemd.

Zijn slechte vorm kostte hem vervolgens zijn plaats in de editie van 2007. Dat jaar verliep voor Mardle sowieso dramatisch. Op het WK verloor hij verrassend in de eerste ronde van de ongeplaatste Alan Caves. Daarna slaagde hij er niet meer in om in 2007 een groot toernooi naar zijn hand te zetten.

Maar juist daarna volgde een van de meest memorabele hoofdstukken uit zijn carrière.

Op het WK van 2008 leek Mardle weer helemaal terug. In de kwartfinales stond hij tegenover Phil Taylor, die op dat moment al dertien wereldtitels achter zijn naam had staan. Taylor leek op weg naar opnieuw een overwinning en nam een 3-0 voorsprong.

Mardle weigerde echter op te geven. Hij knokte zich terug in de wedstrijd en zorgde uiteindelijk voor een van de grootste verrassingen uit de geschiedenis van het WK Darts. Met 5-4 versloeg hij Taylor.

Voor het eerst in de geschiedenis van het PDC-WK was Taylor vóór de finale uitgeschakeld. Mardle werd na die overwinning meteen gezien als een van de grote favorieten voor de wereldtitel. Zijn tegenstander in de halve finales was de pas 21-jarige Kirk Shepherd, een qualifier die op dat moment slechts 142e op de wereldranglijst stond.

Op papier leek de weg naar de finale open te liggen. Maar juist daar ging het mis. Mardle verloor met 6-4 van Shepherd. Later gaf hij eerlijk toe dat hij de tegenstander niet de waardering had gegeven die hij verdiende. Hij omschreef zijn houding voor de wedstrijd als te nonchalant. Het was een van de grootste gemiste kansen uit zijn carrière. Nooit stond Mardle dichter bij een mogelijke wereldtitel.

Na zijn sensationele overwinning op Taylor kreeg Mardle in 2008 een wildcard voor de Premier League Darts. Hoewel die beslissing door sommige volgers ter discussie werd gesteld, bewees Mardle op het podium dat hij daar thuishoorde.

Hij speelde een solide competitie en eindigde uiteindelijk als vijfde. De achterstand op Adrian Lewis, die als vierde doorging naar de play-offs, bedroeg slechts twee legs. Ook tijdens de World Matchplay van 2008 liet Mardle nogmaals zijn klasse zien. Hij bereikte de halve finales, maar daar was James Wade veel te sterk. Wade won met liefst 17-5.

Toch bleef Mardle een speler die het publiek wist te boeien. Zijn flamboyante uitstraling, enthousiasme en emotie maakten hem anders dan veel van zijn collega's.

In 2009 begon de neerwaartse spiraal. In de Premier League verzamelde Mardle slechts vier punten uit zijn eerste negen wedstrijden. Vervolgens werd hij getroffen door een virus, waardoor hij een speelweek moest missen.

Een week later leek hij terug te kunnen keren, maar hij werd de dag voor de wedstrijden opgenomen in het ziekenhuis. De diagnose was de bof. Mardle probeerde vervolgens terug te keren, maar moest opnieuw naar het ziekenhuis. Volgens de regels van de Premier League werd hij uiteindelijk uit het toernooi gehaald en werden zijn eerdere resultaten geschrapt.

De fysieke problemen hadden grote gevolgen. Mardle zou later aangeven dat zijn vorm nooit meer volledig terugkeerde na de periode waarin hij door de bof ongeveer zes maanden uitgeschakeld was. Zijn laatste optreden op het WK Darts kwam in 2010. Tegen Jyhan Artut verloor hij in de eerste ronde met 3-0. Zijn gemiddelde van slechts 72 was illustratief voor de problemen waarmee hij op dat moment kampte.

Langzaam zakte Mardle weg op de wereldranglijst. Uiteindelijk stond hij zelfs rond de 85e plaats van de PDC Order of Merit.

Mardle probeerde in 2012 nog via de PDPA Qualifier een plek op het WK te bemachtigen, maar hij verloor in de voorronde met 5-0 van Ken Dobson. Kort daarna stond hij voor een belangrijke beslissing. Omdat zijn ranking hem geen automatische Tour Card meer opleverde, zou hij via Q School opnieuw een plek op de Pro Tour moeten afdwingen. Mardle besloot echter niet deel te nemen. In plaats daarvan koos hij voor een nieuwe carrière als commentator en analist.

Bij zijn debuut in de tv-wereld werd ook een filmpje uit 2005 opnieuw opgerakeld. Mardle was toen in Nederland actief op de Masters of Darts toen hij na een verloren wedstrijd werd geïnterviewd door de Nederlandse presentator Wilfred Genee. Een duidelijk dronken Mardle beseft niet dat hij live op televisie was, wat tot een hilarisch interview leidde. Mardle kon er jaren later smakelijk om lachen.

Zijn eerste officiële commentaarwerk voor de PDC kwam tijdens het WK van 2011. Hij werkte daar onder anderen samen met de legendarische Sid Waddell. Ook werkte hij samen met bekende namen als Rod Harrington en Eric Bristow.

Vanaf 2012 werd Mardle een vaste waarde bij de televisietoernooien van Sky Sports. Zijn stijl was totaal anders dan die van veel andere analisten. Waar sommige commentatoren vooral statistieken en tactiek benadrukken, brengt Mardle enorm veel emotie en energie.

Hij is uitgesproken, enthousiast en regelmatig kritisch. Bovendien kent hij de sport vanuit alle mogelijke perspectieven. Hij weet hoe het voelt om voor duizenden mensen op een podium te staan, om een grote voorsprong weg te geven en om een cruciale wedstrijd onder druk te spelen. Juist die ervaring maakt zijn analyses waardevol.

Tijdens het WK is Mardle bovendien bekend geworden met zijn eigen segmenten waarin hij het publiek beloont voor opvallende outfits, dansjes, spandoeken of andere opvallende acties. De winnaars krijgen een 'Wayne's World'-shirt.

Mardle schreef in 2006 samen met Ian Spragg het boek Hawaii 501 – Life as a Darts Pro, waarin hij terugblikte op zijn leven als professioneel darter. De bijnaam 'Hawaii 501' werd een belangrijk onderdeel van zijn identiteit.

Zijn privéleven kende eveneens ingrijpende momenten. In december 2024 werd bekend dat zijn vrouw Donna op 52-jarige leeftijd was overleden. Het nieuws kwam kort voor de start van het WK 2025 en betekende opnieuw een bijzonder zware periode voor Mardle. Toch bleef hij zich inzetten voor de sport waarin hij al sinds zijn elfde actief is.

Wayne Mardle heeft uiteindelijk nooit de wereldtitel gewonnen. Hij stond wel twee keer in de finale van de World Matchplay, haalde meerdere keren de halve finales van het WK en versloeg Phil Taylor op een van de grootste podia die de sport kent. Zijn carrière laat daarmee precies zien waarom darts zoveel meer is dan alleen het winnen van prijzen.

Mardle was de speler die soms schitterde en soms instortte. De man die Taylor kon verslaan, maar vervolgens een halve finale tegen een qualifier verloor. De publiekslieveling die zichzelf uiteindelijk transformeerde van profspeler tot een van de bekendste stemmen van de moderne dartswereld.

En misschien is dat wel zijn grootste overwinning. Hoewel Wayne Mardle nooit wereldkampioen werd, is zijn naam onlosmakelijk verbonden geraakt met het PDC-darts. Eerst als kleurrijke speler op het podium, tegenwoordig als kleurrijke stem ernaast.