Terug in de Tijd - Wes Newton: tweevoudig majorfinalist die inmiddels al enkele jaren zonder Tour Card zit

In deze rubriek keren we telkens terug in de tijd met een bepaalde darter. Vandaag doen we dat met Wes Newton. Hij was jarenlang een vaste waarde aan de top van het professionele darts. De Engelsman, bijgenaamd 'The Warrior', groeide in de jaren 2000 uit tot een speler die regelmatig diep doordrong in grote PDC-toernooien. Hij stond tegenover de grootste namen van zijn generatie, bereikte meerdere majorfinales en schopte het zelfs tot de top acht van de PDC Order of Merit. Toch zou zijn carrière uiteindelijk een heel andere richting uitgaan. Blessures, een terugval in vorm en vooral een verlies aan vertrouwen zorgden ervoor dat Newton vanaf het midden van het vorige decennium steeds verder wegzakte.

Wes Newton werd geboren op 27 augustus 1977 in Blackpool. De eerste grote PDC-stappen van Newton dateren uit 2003. Tijdens de UK Open maakte hij zijn debuut op een PDC-major, maar hij verloor in de laatste 32 met 8-6 van Mark Thomson. Een jaar later kwalificeerde hij zich voor de Las Vegas Desert Classic, waar Wayne Mardle in de eerste ronde te sterk bleek. Hij maakte ook zijn debuut op het WK Darts 2006, maar verloor daarin met 3-0 van Gerry Convery. Opvallend was het feit dat ook zijn broer Dale op dat WK aanwezig was. Dale Newton verloor zijn enige WK-wedstrijd met 3-1 van Kevin Painter.

Datzelfde jaar liet hij echter zien dat er veel meer in zat. Tijdens de Las Vegas Desert Classic bereikte Newton de halve finales. Onderweg rekende hij af met onder anderen George Walls, Mark Walsh en Ray Carver, voordat Phil Taylor een einde maakte aan zijn run. Het was een eerste duidelijke aanwijzing dat Newton zich kon meten met de gevestigde namen.

Kort na dat toernooi kreeg zijn opmars een flinke knauw. Newton gleed uit onder de douche en brak daarbij zijn sleutelbeen. De blessure hield hem ongeveer drie maanden aan de kant. Bij zijn terugkeer speelde hij meteen de World Grand Prix, maar daarin verloor hij in de tweede ronde van Colin Lloyd.

In de daaropvolgende jaren bleef Newton regelmatig goede resultaten neerzetten, al bleef een eerste grote titel uit. In 2006 bereikte hij opnieuw de halve finales van de Las Vegas Desert Classic. John Part hield hem daar van een plaats in de finale. Tijdens de World Matchplay maakte Newton dat jaar zijn debuut, maar met een gemiddelde van 82,38 verloor hij ruim van Part.

De grote doorbraak kwam uiteindelijk rond 2010 en 2011. In november 2010 won Newton twee Players Championship-toernooien in hetzelfde weekend. Daarmee was hij pas de vijfde speler die daarin slaagde. De dubbele overwinning had grote gevolgen voor zijn positie op de wereldranglijst: Newton brak voor het eerst door tot de top zestien.

Zijn prestaties kregen in 2011 een nog groter vervolg. Op het WK Darts bereikte hij de kwartfinales. Newton versloeg Darin Young, Brendan Dolan en Mensur Suljović, waarna hij tegen Terry Jenkins een voorsprong van 4-3 uit handen gaf en met 5-4 verloor. In maart klom hij vervolgens zelfs naar de top acht van de PDC Order of Merit.

Later dat jaar bereikte Newton zijn eerste grote televisiefinale. Tijdens de UK Open maakte hij een indrukwekkende reeks door. Hij versloeg onder anderen John Henderson, Michael van Gerwen, Raymond van Barneveld, Dave Chisnall en Denis Ovens. In de finale moest hij uiteindelijk zijn meerdere erkennen in James Wade, die met 11-8 won.

Newton had zich daarmee definitief gevestigd als een speler om rekening mee te houden. Kort na de UK Open werd bovendien bekend dat hij Peter Manley, drievoudig WK-finalist, als manager had aangesteld.

Ook op de World Matchplay liet Newton zijn kwaliteiten zien. Hij versloeg Andy Smith met 10-2 en Justin Pipe met 13-8. Tegen Pipe gooide hij bovendien een negendarter. In de kwartfinales wachtte Phil Taylor, die uiteindelijk met 16-5 te sterk was.

Het absolute hoogtepunt van Newtons carrière kwam in 2012. Hij won twee UK Open-kwalificatietoernooien en bereikte vervolgens de kwartfinales van de UK Open. Ook op de World Matchplay was hij opnieuw succesvol. Na een overwinning op James Hubbard gooide Newton tegen Justin Pipe de eerste op televisie uitgezonden negendarter uit zijn carrière. Ondanks die spectaculaire prestatie stond hij uiteindelijk met lege handen. Newton leidde met 9-7, maar Pipe draaide de wedstrijd volledig om en won met 13-10.

Later dat jaar bereikte Newton opnieuw een majorfinale. Op het EK Darts in Mülheim groeide hij uit tot een van de grote blikvangers. Na zeges op Tomas Seyler, Kevin Painter en Andy Hamilton stond hij tegenover Brendan Dolan in de halve finale. Newton leek lange tijd op weg naar uitschakeling, maar vocht zich op indrukwekkende wijze terug. Hij won vijf legs op rij en draaide een 6-9 achterstand om in een 11-9 overwinning.

In de finale stond Simon Whitlock te wachten. Newton kon zijn sterke comeback echter geen vervolg geven en verloor met 11-5. Het bleef daardoor opnieuw bij een finaleplaats.

Ook op de World Grand Prix van 2012 liet Newton zijn veerkracht zien. Tegen Ronnie Baxter ontsnapte hij in de eerste ronde aan uitschakeling nadat Baxter een matchdart miste. Newton won uiteindelijk met 2-1 in sets. Vervolgens versloeg hij Ian White en maakte hij in de kwartfinales opnieuw een achterstand ongedaan tegen Paul Nicholson. Nadat hij met 0-2 achterstond, won Newton alsnog met 3-2. In de halve finale bleek Michael van Gerwen echter een maatje te groot.

Aan het einde van 2012 stond Newton zevende op de Order of Merit. Daarmee leek zijn positie aan de internationale top stevig verankerd.

Het jaar 2013 begon eveneens veelbelovend. Newton bereikte de kwartfinales van het WK Darts en had tegen James Wade zelfs een 2-0 voorsprong. Uiteindelijk ging het duel alsnog verloren. Ook zijn eerste deelname aan de Premier League Darts leverde geen succes op. Hij won slechts twee van zijn eerste acht wedstrijden en werd uiteindelijk na week negen uitgeschakeld.

Op de European Tour wist Newton zich echter te herpakken. In april won hij de European Darts Trophy in Sindelfingen. In de finale versloeg hij Paul Nicholson met 6-5. Newton omschreef die overwinning na afloop als de beste zege uit zijn carrière.

Toch bleven teleurstellingen zich opstapelen. Tijdens de UK Open gooide hij tegen Adrian Lewis nog wel een negendarter en kwamen beide spelers boven de honderd gemiddeld uit. Maar Newton verloor uiteindelijk in de beslissende leg met 9-8, nadat hij drie matchdarts had gemist.

In 2014 bereikte Newton opnieuw de kwartfinales van het WK Darts, maar ook daar bleef hij steken. Tegen Peter Wright kreeg hij kansen om een beslissende voorsprong te nemen, maar Wright trok uiteindelijk aan het langste eind. In de Premier League Darts werd Newton voor het tweede jaar op rij na week negen uitgeschakeld.

Zijn seizoen was duidelijk minder sterk dan de voorgaande jaren. Voor het eerst sinds 2007 won hij geen PDC-toernooi. Hoewel hij op de World Matchplay nog de kwartfinales bereikte, ging het daarna bergafwaarts. Hij verloor zijn vaste plaats bij de absolute top en moest steeds vaker genoegen nemen met vroege uitschakelingen.

Op het WK Darts 2015 verloor Newton verrassend van Cristo Reyes. Newton kwam na een 0-2 achterstand nog terug tot 2-2, maar verloor uiteindelijk een beslissende leg. De wedstrijd werd bovendien ontsierd door verwarring over de procedure voorafgaand aan de laatste leg. Newton liet zijn frustratie na afloop duidelijk blijken, al erkende hij dat Reyes de overwinning verdiende.

Daarna zakte zijn ranking verder weg. In juli stond hij al op de 22e plaats en miste hij voor het eerst sinds 2008 de World Matchplay. Ook de andere grote toernooien van het jaar wist hij niet meer te bereiken.

In 2016 werd het probleem nog duidelijker. Newton kwalificeerde zich weliswaar voor het WK Darts en versloeg ditmaal wel Cristo Reyes, maar tegen James Wade werd hij in de tweede ronde met 4-0 uitgeschakeld. Later onthulde Newton dat zijn terugval mede samenviel met een schouderblessure. Hij gaf bovendien aan dat zijn vertrouwen en vorm nauwelijks slechter konden worden.

Zijn ranking zakte uiteindelijk buiten de top 32. Na de UK Open van 2016 wist hij zich voor geen enkele major meer te kwalificeren. Voor iemand die slechts enkele jaren eerder nog tot de top acht van de wereld behoorde, was het een opmerkelijke terugval.

Ook zijn deelname aan het WK Darts 2017 liep op niets uit. Newton verloor in de kwalificatie van Barrie Bates en miste daarmee voor het eerst sinds 2004 het grootste dartstoernooi ter wereld. Zijn wereldranglijstpositie was inmiddels afgezakt naar nummer 59.

Newton wist nog wel een aantal mooie momenten te beleven. In augustus won hij de eerste editie van het Neon Newport Masters, waar hij onder anderen Gerwyn Price, Richie Burnett, Andy Hamilton en Mark Dudbridge achter zich liet. Het bleek echter geen definitieve comeback.

In december 2017 werd bevestigd dat Newton zijn PDC Tour Card verloor. Een poging om via Q-School in 2018 terug te keren naar het professionele circuit mislukte. Vervolgens kwam hij uit op de PDC Challenge Tour.

Zijn carrière kreeg daarna nog een bijzondere wending. Newton maakte ook de overstap naar de BDO en wist zich uiteindelijk te plaatsen voor het BDO-WK van 2019. Daar strandde hij in de voorronde tegen Paul Hogan.

Newton ging de jaren nadien nog enkele keren zijn kans op Q-School, maar wist daar geen PDC Tour Card te veroveren.

Toch doet die latere terugval weinig af aan wat Newton in zijn beste jaren heeft bereikt. Hij bereikte meerdere kwartfinales op het WK Darts, stond in finales van de UK Open en het European Championship, won een European Tour-titel en bereikte de top acht van de wereld. Bovendien gooide hij meerdere negendarters op grote podia.

Wes Newtons loopbaan is daarmee een verhaal van enorme pieken en diepe dalen. 'The Warrior' behoorde ooit tot de spelers die aan de deur van de absolute wereldtop klopten en vocht in grote wedstrijden tegen namen als Phil Taylor, Michael van Gerwen, Raymond van Barneveld en James Wade. Zijn carrière laat tegelijkertijd zien hoe snel de verhoudingen in het professionele darts kunnen veranderen. Al gaf Newton in een interview vorig jaar aan de hoop nog niet te hebben opgegeven om terug te keren op het grote podium.

Van een speler die in 2012 als nummer zeven van de wereld eindigde tot iemand die enkele jaren later zijn Tour Card verloor: het is een opmerkelijke ontwikkeling. Maar met zijn majorfinales, negendarters en Europese titel heeft Newton zonder twijfel een blijvende indruk achtergelaten op het PDC-circuit.